Enteral beslenme tüpünden ilaç uygulamaları için geliştirilen kontrol listesinin uygulama hataları üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, CERRAHİ HASTALIKLAR HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMEL KÜLEKCİ
Danışman: Emine İYİGÜN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, enteral beslenme tüpünden yapılan ilaç uygulamaları için geliştirilen kontrol listesinin, uygulama hataları üzerine etkisini araştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, iki aşamada gerçekleştirilmiş olup, birinci aşamada, ASPEN, ESPEN ve BAPEN dernek önerileri doğrultusunda Enteral İlaç Uygulama Kontrol Listesi geliştirilmiştir. İkinci aşama ise randomize kontrollü, üç kör, deneysel bir çalışma olup, Mart-Haziran 2022 tarihleri arasında beş farklı yoğun bakımda 69 hemşire ile yürütülmüştür. Çalışmada, katılımcılar, gözlemci ve istatistik uzmanı körlenmiştir. Ön test gerçekleştirildikten sonra, tabakalı randomizasyon yapılarak hemşireler iki gruba (kontrol: 35, müdahale: 34) ayrılmıştır. Müdahale grubuna, videolu eğitimler ile geliştirilen Enteral İlaç Uygulama Kontrol Listesi tanıtılmıştır. Videolu eğitimlerden önce enteral ilaç uygulamalarına yönelik teorik bilgilendirme yapılmış sonra kontrol listesinin nasıl kullanılacağı maket üzerinde araştırmacı tarafından uygulamalı olarak gösterilmiştir. Kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmamış, rutin uygulamalarına devam etmeleri istenmiştir. Her iki gruba da yapılan son testin ardından enteral ilaç uygulamalarındaki toplam hata oran ortalamaları belirlenmiştir. Verilerin analizi için tanımlayıcı istatistikler, nonparametrik ve parametrik testler kullanılmıştır. Çalışmanın ön test aşamasında, kontrol grubunun bilgi testi toplam puan ortalaması 49,86±12,40, müdahale grubunun 48,68±10,61 iken, son test aşamasında kontrol grubunun bilgi testi toplam puan ortalamasının 56,29±13,74, müdahale grubunun ise 93,64±6,76 olduğu saptanmıştır. Buna göre, müdahale grubunun son test bilgi testi toplam puan ortalamasının kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Ayrıca, ön test aşamasında, kontrol grubunun toplam hata oran ortalaması 37,49±18,42, müdahale grubunun v 38,23±15,08 iken, son test aşamasında kontrol grubunun toplam hata oran ortalaması 26,88±17,56, müdahale grubunun ise 2,21±4,05 olduğu saptanmıştır. Buna göre, müdahale grubunun son test toplam hata oran ortalamasının kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Bu sonuçlar, enteral ilaç uygulamaları için geliştirilen kontrol listesinin uygulama hatalarını azalttığını göstermektedir. Enteral ilaç uygulamalarındaki hataları azaltmak adına enteral ilaç uygulama kontrol listelerinin kullanılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Enteral ilaç uygulama, Enteral tüp, Hemşire, Kontrol listesi, İlaç hataları