Akut üst gastrointestinal sistem kanamalı hastalarda endoskopi zamanının prognoz üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERAY CAN AKDAĞ
Danışman: İhsan ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Üst GİS kanaması ile başvuran hastalar için endoskopi işlemi, uygun destek tedavisi yapılıp stabilizasyon sağlandıktan sonra, hastane başvurusundan sonraki ile 24 saat içinde uygulanmalıdır. Ancak 24 saat içerisindeki uygun endoskopi zamanlaması ile ilgili görüşler tartışmalıdır. Acil servise üst gastrointesitinal kanama ile başvuran hastalara, ilk 12 saatte endoskopi yapılması ile 12-24 saatleri arasında endoskopi uygulanmasının prognoz üzerine etkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızı prospektif gözlemsel bir çalışma olarak tasarladık. Çalışmaya 18 yaş ve üstü, Aralık 2022-Aralık 2023 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Acil Servisine melena hematemez ve hematokezya şikayetleri ile başvuran 285 hasta dahil edildi. Hastalar ilk 12 saatte endoskopi yapılanlar ve 12-24 saatte endoskopi yapılanlar olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Varis kanaması olan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Hastalar çok değişkenli analiz ve PSM ile eşleştirme sonrası analizler ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 285 hastanın ortalama yaşı 63,6±18,2 iken, hastaların %64.4'ü erkek %35,6'sı kadın hasta olarak saptanmıştır. 108 hastaya ilk 12 saatte endokopi yapılırken 177 hastaya ise 12-24 saatleri arasında endoskopi yapıldı.14 hastada (%4,9) ölüm meydana gelirken 16 (%5,6) hastada tekrar kanama görüldü. Gruplar arasında mortalite, tekrar kanama ,uzamış yatış, yoğun bakım yatışı inotrop ihtiyacı açısından istatistiksel fark saptanmadı. Eritrosit süspansiyonu verilenlerin sayısı karşılaştırıldığında ise gruplar arasında anlamlı farklılık olduğu saptandı(p=0,01). Sonuç: Üst GİS kanamalı hastalarda, başvurusundan itibaren ilk 12 saatte endoskopi yapılması ile 12-24 saat arasında endoskopi yapılması karşılaştırıldığında; mortalite, tekrar kanamanın önlenmesi, yoğun bakım yatışı, uzamış hastane yatışı gibi klinik sonlanımlar üzerinde herhangi bir farklılık oluşturmadığı gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Acil endoskopi, Endoskopi zamanı, Gastrointestinal kanama, Mortalite, Tekrar kanama