El osteoartritinde görülen semptom, bulgu ve radyolojik sonuçların, el fonksiyonları, iş verimliliği ve günlük yaşam aktiviteleri üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE ATAY
Danışman: Hasan Fatih ÇAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada el osteoartriti (OA) hastalarında görülen ağrı, güç kaybı, şekil bozukluğu ve radyolojik skorlar ile el fonksiyonları, iş verimliliği ve günlük yaşam aktivitelerinde (GYA) zorlanma arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Kellgren Lawrence sınıflamasına.(K&L) göre en az bir el ekleminde ≥2 radyolojik evreye sahip hastalar çalışmaya alındı. Hastaların demografik bilgileri ve nodül varlığı kaydedildi. Numerik ağrı skalasıyla (NRS) ağrı, Jamar el dinamometresiyle kavrama kuvveti, pinçmetreyle sıkma kuvvetleri, Duruöz el indeksiyle (DEİ) el fonksiyonları, İş Verimliliği ve Aktivite Bozulma anketiyle 'WPAI' iş verimliliği kaybı ve GYA zorlanma derecesi değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamıza toplam 300 el OA hastası (254 kadın, 46 erkek) dahil edildi. Çalışma durumuna göre çalışan 54, çalışmayan 177, emekli olan 69 hastamız vardı. Hastaların radyolojik evresi; nodül sayısıyla orta (sağ r=0,478, sol r=0,476, p<0,001), bilateral kavrama kuvvetiyle zayıf düzeyde (sağ r=-0,224, sol r=-0,215, p<0,001) koreleyken, ağrı şiddetiyle korele değildi. Ağrıyla el kuvvetleri arasında zayıf düzeyde (r=-0,241 ile -0,318 arasında, p<0,05) korelasyonlar saptandı. El fonksiyonlarıyla, ağrı ve bilateral el kuvvetleri arasında güçlü (ağrı r=0,512, el kuvvetleri r=-0,402 ile -0,516 arasında, p<0,05), radyolojik skorla zayıf düzeyde koreleyken (sağda r=0,149, p=0,010 solda r=0,129, p=0,026), nodül sayısıyla ilişkili bulunmadı. Çalışma süresi kaybı dışındaki WPAI indeksi parametreleri, ağrı ve el fonksiyonlarıyla kuvvetli (ağrı r=0,506 ile 0,730 arasında, el fonksiyonlarında r=0,573 ile 0,777 arasında, p<0,05); bilateral el kuvvetleriyle zayıf-kuvvetli düzeyde (r=-0,617 ile -0,231 arasında, p<0,05) ilişkiliydi. Sonuç: Bu çalışmada, el OA hastalarında görülen semptom, bulgu ve radyolojik sonuçlar ile el fonksiyonları, GYA zorlanma ve iş verimliliğinde etkilenme arasındaki ilişkiye dikkat çekilmiştir. Ağrı ile el kuvvetleri ve fonksiyonlarındaki ilişkiler göz önüne alındığında el fonksiyonlarının iyileştirilmesine katkı sağlaması amacıyla ağrı palyasyonu hedeflenebilir. El OA'sına bağlı el fonksiyon kaybı ve iş verimliliği ilişkilerini değerlendirmek üzere, daha çok sayıda ve geniş kapsamlı çalışmalara gereksinim duyulmaktadır.