Pulmoner tromboemboli hastalarında charlson komorbidite indeksinin prognoz üzerine etkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. SUAT SEREN GÖĞÜS HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÇAĞRI ATASOY

Danışman: Gülrü POLAT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Akut pulmoner tromboemboli(PTE), ani ölümle sonuçlanabilen, kardiyovasküler hastalıklar içinde üçüncü sıklıkta görülen, önemli bir sağlık problemidir. Pulmoner tromboembolinin prognozu ile ilgili çok sayıda çalışma yapılmıştır. Tanı konulduktan hemen sonra prognoz üzerine etkisi olan parametreleri değerlendirmek ve bu doğrultuda tedavi planlamak klinik pratiğin temelini oluşturur. Buna rağmen yine de beklenilmeyen sonuçlar gelişebilmektedir. Bu çalışma Pulmoner tromboemboli hastalarının prognozunu öngörmede Charlson Komorbidite Indeksinin (CCI) faydası olup olmadığını saptamak amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız retrospektif gözlemsel bir çalışma olarak planlandı. Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Dr. Suat Seren Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi' nde (SUAM) 01.01.2015-01.01.2020 tarihleri arasında akut pulmoner tromboemboli tanısı ile yatarak tedavi gören hastalar tarandı. Hastane-içi mortalite gelişen ve sağ kalan olgular CCI skorları açısından karşılaştırıldı. İkincil sonlanım olarak yüksek risk ve düşük-orta risk saptanan olgu grubunda CCI skorları karşılaştırıldı. CCI'nın prognoz öngörüsünde katkısını değerlendirmek üzere tek ve çok değişkenli lojistik regresyon analizi uygulandı. Hipertansiyon (HT) sık saptanan bir komorbidite olduğu için hipertansiyonun da kombine edildiği versiyon (CCI+HT) ile tekrar karşılaştırma yapıldı. Bulgular: CCI skorları, mortal grupta mortal olmayanlara göre anlamlı derecede yüksek bulundu (sırasıyla ortalama 8,0 (2,0-14,0)'e karşılık 4,0 (0,0-14,0), p<0.001). Erken mortalite riski yüksek olanlar ve olmayanlar popülasyon içinden tekrar gruplandı ve CCI skorları karşılaştırıldı. CCI skorları arasında anlamlı fark saptanmadı (4,0 (2,0-12,0)'e karşılık 4,0 (0,0-14,0), p=0,85). CCI+HT de aynı şekilde anlamı olmasına rağmen ek bir fayda sağlamadı. CCI 5,5 kesme değerinde %78,6 duyarlılık ve %79,9 özgünlük ile mortalite için öngörü değerine sahip bulundu. Çok değişkenli regresyon analizinde ise immobilite ve erken mortalite riskinin yüksek olması anlamlı değişkenler olarak tespit edildi, CCI için anlamlılık değerine ulaşılamadı. (sırasıyla; OR: 5,614; %95 GA (1,458- 21,612); OR:0,012 %95 GA 17,427 (5,376-56,495) ve CCI için p=0.53) Sonuç: CCI skoru akut PTE olgularında hastane içi mortaliteyi öngörmede yardımcı olabilecek bir parametredir. Öncelikle erken mortalite riski değerlendirilerek, CCI değerlerinin göz önüne alınması uygundur. CCI 5,5 üzerindeki olgularda kötü prognoz riski daha yüksektir. Anahtar kelimeler: Pulmoner emboli, prognoz, Chralson Komorbidite Indeksi