Aile hekimliği polikliniğe başvuran diyabetes mellitus tanılı erişkin hastalarda anksiyete ve depresyon riski ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED EMİN UYGUROĞLU
Danışman: Özlem POLAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada; Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğine başvuran diyabetes mellitus tanılı erişkin hastalarda anksiyete ve depresyon riskinin ve bu riskleri etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğine başvuran diyabetes mellitus tanılı 155 erişkin hasta üzerinde, Temmuz-Aralık 2024 tarihleri arasında yürütülmüş kesitsel bir araştırmadır. Veri toplama aracı olarak, demografik bilgileri içeren anket formu ve Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD) kullanıldı. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS programı kullanıldı, tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U Test, ki-kare analizi uygulandı. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya katılanların %58,2'si kadın, %84,3'ü evliydi. Hastaların %53,0'ü ilköğretim mezunu, %42,5'i emekli idi. Katılımcılar HAD Ölçeği'nden ortalama 6.58±4.10 puan aldılar. Hastaların %30,9 (n=38)'unda anksiyete riski, %51,6 (n=66)'sında depresyon riski tespit edildi. Katılımcıların %79,9'u eşiyle yaşarken, %18,7'si sigara kullanıyor ve %6,0'sı alkol kullanıyordu. Analizlerde, kadınlarda, bekar olanlarda, yalnız veya çocuklarıyla yaşayanlarda, Tip 1 diyabetlilerde, diyabet kaynaklı komplikasyon geçirenlerde, diyabet kaynaklı yatışı olanlarda, açlık kan şekeri 200 mg/dl ve üstünde olanlarda ve HbA1c değeri 10 ve üstü olanlarda anksiyete riski istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek bulundu. Bekar olanlarda, düşük eğitim seviyesine sahip bireylerde, 10 yıldan fazla süredir diyabet tanısı olanlarda, diyabet kaynaklı komplikasyon geçirenlerde, diyabet kaynaklı yatışı olanlarda, açlık kan şekeri 200 mg/dl ve üstünde olanlarda ve HbA1c değeri HbA1c değeri 10 ve üstü olanlarda depresyon riski istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek bulundu. Sonuç: Bu bulgular, diyabet yönetiminde psikososyal faktörlerin dikkate alınmasının önemini vurgulamakta ve risk altındaki bireylerin erken dönemde belirlenerek ruhsal destek müdahalelerinin hedeflenmesinin gerekliliğine işaret etmektedir. Anahtar Kelimeler: Diyabetes mellitus, anksiyete, depresyon