Periapikal lezyona sahip, kök gelişimini tamamlamış dişlerde periapikal kanama indüksiyonu, L-TZF ve i-TZF ile gerçekleştirilen rejeneratif endodontik tedavi yöntemlerinin karşılaştırılması: Randomize kontrollü klinik çalışma
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ (ANKARA), KLİNİK BİLİMLER BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HULDE KORUCU
Danışman: Zeliha UĞUR AYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, kök gelişimini tamamlamış, apikal periodontitisli daimi dişlerde uygulanan farklı rejeneratif endodontik tedavi (RET) protokollerinin—periapikal kanama indüksiyonu (PKİ), lökosit ve trombositten zengin fibrin (L-TZF) ve enjekte edilebilir trombositten zengin fibrin (i-TZF)—radyografik doku iyileşmesi, postoperatif ağrı düzeyleri ve diş renklenmesi üzerindeki etkilerini karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu klinik çalışmaya, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Diş Hekimliği Fakültesi Endodonti Anabilim Dalı'na başvuran, kök gelişimini tamamlamış, nekrotik pulpalı ve periapikal radyolüsensi gösteren tek köklü daimi dişlere sahip, sistemik olarak sağlıklı 14– 57 yaş aralığındaki bireyler arasından dahil edilme kriterlerine uygun olan 51 hasta randomize edilerek dahil edildi. Tüm klinik prosedürler tek bir operatör tarafından iki seansta uygulandı. İlk seansta, lokal anestezi ve rubber dam izolasyonu sonrasında kanal şekillendirme Reciproc Blue (VDW; Mün)h, Almanya) sistemine göre yapıldı; ardından %2 sodyum hipoklorit (Cerkamed Chlorax)de; Cerkamed, Cerkamed Company, Stalowa Wola, Polonya) ve serum fizyolojik ile sırasıyla 5'er dakika irrige edilen kanallar, kalsiyum hidroksit medikaman ile doldurularak geçici olarak kapatıldı. Üç hafta sonra yapılan ikinci seansta semptomsuz vakalara; PKİ grubunda #25 K tipi eğe (Dentac; Öncü Dental Tıbb) Malz. İnş. Taah. Enerj) San. ve Dış T)caret A.Ş., İstanbul, Türk)ye) ile periapikal kanama indüklenerek, L-TZF grubunda santrifüjle elde edilen fibrin membranı kanal içine yerleştirilerek, i-TZF grubunda ise düşük hızda santrifüjle elde edilen enjekte edilebilir jel formundaki materyal kök kanalına uygulanarak biyolojik doku iskelesi oluşturuldu. Tüm gruplarda, rejeneratif doku iskelesi materyalinin üzerine yaklaşık 3 mm kalınlığında Biodentine (Septodont, Sa)nt-Maur-des- Fosses, Fransa) uygulanarak koronal bariyer sağlandı ve ardından dentin bonding ajan ile izole edilip üst restorasyon kompozit rezin ile tamamlandı. Radyografik değerlendirmeler işlem öncesi ve postoperatif 6. ayda alınan periapikal radyografiler üzerinden Periapikal İndeks (PAİ) skoru kullanılarak yapıldı. Klinik ağrı değerlendirmesi, Numeric Rating Scale (NRS) aracılığıyla 1., 3., 7., 28., 31. ve 35. günlerde hastalar tarafından kaydedildi. Renklenme değerlendirmesi, spektrofotometre ile işlem öncesi ve 6. ayda gerçekleştirilerek ΔE değeri hesaplandı. Tüm veriler istatistiksel olarak analiz edilerek, uygulanan RET protokollerinin radyografik iyileşme, postoperatif ağrı düzeyi ve renklenme üzerindeki etkileri karşılaştırıldı. Bulgular: Tüm RET gruplarında 6. ay PAİ skorlarında başlangıca kıyasla anlamlı azalma gözlendi (p 0.05). PKİ grubunda postoperatif ağrı 1. ve 28. günlerde, i-TZF grubuna kıyasla anlamlı düzeyde yüksekti (p 0.05). Sonuç: RET, apikal periodontitisli ve kök gelişimini tamamlamış dişlerde etkili bir iyileşme sağlamaktadır. Tüm yöntemler benzer radyografik iyileşme sağladı. Postoperatif ağrı açısından PKİ grubu belirli günlerde daha yüksek kaydedildi. Diş renklenmesi, dentin bonding ajan uygulaması sayesinde klinik düzeyde fark edilmeyecek ölçüde kalmıştır. Anahtar Kelimeler: Rejeneratif endodontik tedavi; apikal periodontitis; trombositten zengin fibrin; periapikal kanama indüksiyonu; postoperatif ağrı; istenmeyen diş renklenmesi; PAİ; i- TZF; L-TZF