COVID-19 pandemi dönemi öncesi ve sonrasında tip 1 diyabetli çocuk olguların izlemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE MARANGOZ
Danışman: Meltem EROL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Şiddetli Akut Solunum Sendromu Koronavirüs 2 (SARS-CoV-2)'ün, mortalite ve morbiditesinin yüksek olması, hastalığı önleyici ya da terapötik müdahalelerin kesin, net olmaması, virüsün hızla yayılmasını önlemek amacıyla sosyal mesafe, tecrit, karantina gibi önlemler alındı. Bu önlemlerin Koronavirüs Hastalığının (COVID-19) insidansının azalmasındaki etkinliğine rağmen, diyabet gibi fiziksel aktivitenin önemli olduğu, bulaşıcı olmayan kronik hastalıklar üzerindeki etkisi bilinmemektedir. Bu çalışmada, karantina döneminin, tip 1 diyabet hastası çocukların tedavisi, hastalığın seyrine etkisinin araştırılması, metabolik parametrelerine, antropometrik ölçümlerine etkisi, diyete uyumlarının, fiziksel aktivitelerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Nisan 2019- Ağustos 2020 yılları arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi çocuk endokrinoloji polikliniğinden takipli tip 1 diyabet tanılı 1 ay-18 yaş arası çocuklar dahil edildi. Hastaların kayıtları retrospektif olarak incelenerek tetkik sonuçları çalışma çizelgesine kaydedildi. Hastalar, sistem üzerinde belirtilen telefon numaralarından aranarak ve ailelerinden hazırlanmış sözlü onam formu ile onam alınarak aileler çalışma ile ilgili bilgilendirildi. Ailelere çalışmamız için hazırlanan Çocuk ve ergenler için fiziksel aktivite anket formunda yer alan sorular yöneltildi. Antropometrik değerleri ile ilgili bilgiler hastanemiz poliklinik başvurularındaki izlemlerinde yapılan boy ve kilo ölçümlerine göre kaydedildi. Çalışmamıza kronik nörolojik hastalığı ve kardiyovasküler hastalığı olan hastalar dahil edilmedi. Bulgular: Çalışma 39'u (%54,2) kız ve 33'ü (%45,8) erkek olmak üzere toplam 72 tip 1 diyabet tanılı çocuk ile yapılmıştır. Çocukların pandemi öncesi yaş değerleri 1.5 ile 14,75 arasında değişmekte olup, ortalaması 9,54±3,22 iken pandemi sonrası yaş değerleri 3 ile 16,75 arasında değişmekte olup, ortalaması 11,3±3,2'dir. Anketin %5,6'sını çocuklar, %94,4'ü aileler tarafından yanıtlanmıştır. Çocuk ve ergenler için fiziksel aktivite anket formun verilen yanıtlara göre çocukların %1,4'ü pandemi öncesi hiç spor yapmadıkları, %34,7'si pandemi döneminde hiç spor yapmadığı, en sık görülen aktivite pandemi öncesinde etrafta koşmak ve biraz oynamak iken, pandemi döneminde çoğunlukla hareketsiz ve kısa mesafeler yürümek olarak belirlendi Çalışmaya katılan çocukların %22,2'si COVID-19 geçirirken, %77,8'i geçirmemiştir. COVID-19 geçiren 16 çocuğun hastalık esnasında %43,8'inde insülin tedavi dozu değişimi yapılmışken, %56,3'ünde yapılmamıştır. Pandemi süresince çalışmaya katılan çocukların %31,9'u diyabetik ketoasidoz geçirmiştir. Pandemi öncesine göre pandemi sonrasında; uyku süresinde, HDL değerinde görülen artış, LDL değerinde görülen düşüş istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p:0,000; p 0,05). Sonuç: Covid-19 pandemisinin, takip ettiğimiz tip 1 diyabet tanılı hastaların fiziksel aktivitelerini azalttığı fakat boy Standart Deviasyon Skoru (SDS), tartı SDS, VKİ SDS, HbA1c, kolesterol, trigliserid değerlerinde arttırıcı etkisi olmadığı sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Covid-19, çocuk, diyabet, karantina