Üç boyutlu biyobasım yönteminde denizel kaynaklı biyomürekkep kullanılarak karaciğer doku mühendisliği uygulamaları için ko-kültür yapılarının oluşturulması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, DOKU MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF BALIKÇI
Danışman: Erkan Türker BARAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Denizanası kolajen kaynaklı, fotopolimerleşen kolajen metakrilat jel kullanılarak, üç boyutlu (3B) biyobasım tekniği ve doku mühendisliği yöntemi ile karaciğer doku eşleniği üretimidir. Gereç ve Yöntem: Denizanasından kolajen (JCol) izole edilerek protein karakterizasyonu gerçekleştirilmiştir. JCol metakrilatlanarak ultraviyole (UV)'ye duyarlı kolajen metakrilat (JColMA) jel sentezlenmiştir. JColMA jel basılabilirliğini ve şekil kalıcılığını artırmak için aljinat metakrilat (AlgMA) jel ile farklı kompozisyonlarda (1. jel %6 AlgMA+%2 JColMA, 2. jel %8 AlgMA, 3. jel %8 AlgMA+%2 JColMA, 4. Jel %7 AlgMA+%3,5 JColMA) jeller hazırlanmıştır. Hepatokarsinom hücreleri (HepG2) jellere katılarak biyobasım ile üç boyutlu (3B) yapay karaciğer doku üretilmiştir. 1. jel merkezde insan unbilikal ven endotel hücresi (HUVEC) ile, 4. Jel içeriği kabuk kısmında hepatokarsinom hücreleri (HepG2) hücreleriyle ko-aksiyel biyobasım yapılarak ko-kültür ortamında 3B yapay karaciğer dokusu oluşturulmuştur. Oluşan 3B yapıların mono-kültür ve ko-kültür ortamlarında in vitro biyouyumluluk ve fonksiyonellik (albümin sekresyonu, üre sentezi ve glikojen depolama kapasitesi) testleri gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Biyobasım tekniğinde jel (jel içeriği ve konsantrasyonları, kullanılan çözücü, sterilizasyon türü, fotobaşlatıcı konsantrasyonu, hücre konsantrasyonu) ve basım parametreleri (sıcaklık, basınç, UV) canlılığı etkileyen temel parametrelerdir. Biyobasım tekniği kullanılarak oluşturulan 3B yapay karaciğer dokularının canlılığı, albümin salgısı ve üre sentezi incelendiğinde maksimum verimliliğin deney grupları rasında %7 AlgMA+%3,5 JColMA jeli içerisinde gerçekleştiği tespit edilmiştir. HUVEC ve HepG2 hücrelerinin 3B yapı içinde ko-kültür edilmesinin HepG2 hücrelerinin fonksiyonelliği olan serum albumin, üre ve glikojen sentezini arttırdığı tespit edilmiştir. Sonuç: 3B mono-kültür jel ortamlarında, jelin içeriğindeki JCol miktarı arttıkça HepG2 hücrelerinin canlılığının ve fonksiyonelliğinin (albümin salgısı ve üre sentezi) arttığı tespit edilmiştir. Ayrıca, HepG2 hücrelerinin HUVEC hücreleri ile oluşturduğu ko-kültür ortamının karaciğer doku oluşumu ve fonksiyonelleğine pozitif etkisi tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Biyomürekkep, Denizanası Kolajeni, Doku Mühendisliği, Karaciğer, Üç Boyutlu Biyobasım