Tükürük bezi sitolojisinde milan sınıflamasına göre neoplazi riskinin belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FADİLE NUR DEMİR
Danışman: Sibel BEKTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Tükürük bezi sitolojisi tanılarını kategorize etmek için 2018 yılında oluşturulan Milan sınıflaması 2023 yılında güncellenmiştir. Bu çalışmada 200 tükürük bezi ince iğne aspirasyon sitoloji(İİAS) materyali 2023 Milan sınıflamasına göre yeniden değerlendirilmiş, Milan sınıflaması tanısal kategorileri ile histopatolojik tanılar korele edilerek, her bir tanısal kategorinin neoplazi riskinin belirlenmesi, Milan sınıflamasının sensitivite, spesifite, pozitif pediktif değer, negatif prediktif değer ve tanısal doğruluk değerlerini belirlemek amaçlanmıştır. Yöntem ve Gereçler: Çalışmaya; Ocak 2009-Haziran 2024 tarihleri arasında histopatolojik tanısı olan toplam 200 adet İİAS materyali dahil edildi. Tüm İİAS'ler 2023 Milan sınıflamasına göre yeniden değerlendirilerek histopatolojik tanıları ile korele edildi. Her bir Milan tanı kategorisi için neoplazi riski (RON) ve malignite riski(ROM) belirlendi. Malignite ve neoplazi için sensitivite, spesifite, pozitif prediktif değer, negatif prediktif değer ve tanısal doğruluk değeri hesaplandı. Ek olarak sitoloji lamlarındaki hücresellik, normal asiner hücre gruplarının varlığı, myoepitelyal hücre varlığı, onkositik hücre varlığı, berrak hücre paterni, skuamöz hücre varlığı, hücresel atipi, lenfoid zemin varlığı, mitoz, nekroz, histiyosit, mukus ve üç boyutlu küme varlığı değerlendirilerek tanı grupları arasındaki farklılık incelendi. Bulgular: İİAS'lerde 2023 Milan sınıflaması kategori dağılımı; 30'u (%15) non-diagnostik (ND), 15'i (%7,5) non-neoplastik (NN), 16'sı (%8) önemi belirsiz atipi (ÖBA), 100'ü (%50) benign neoplazi (BN), 19'u (%9,5) malignite potansiyeli belirsiz neoplazi (MPBTN), 16'sı (%8) malignite şüphesi (MŞ) ve 4'ü (%8) malign (M) olarak belirlendi. Her bir tanı kategorisindeki RON ve ROM sırasıyla; ND için %86,7 ve %3,3,NN için %33,3 ve %13,3, ÖBA için %93,7 ve %0, BN için %99 ve %1, MPBTN için %100 ve %15,8, MŞ için %100 ve %93,7, M için %100 ve %100 olarak belirlendi. İİAS'de Milan sınıflamasının neoplazi için sensitivitesi %96,8, spesifitesi %83,3, pozitif prediktif değeri %98,7, negatif prediktif değeri %66,7, tanısal doğruluk değeri %95,9 olarak saptandı. Non-neoplastik ve neoplastik gruplar arasında hücresellik bulgusu anlamlı farklıyken, değerlendirilen diğer sitomorfolojik bulgular açısından fark saptanmadı. Sonuç: Morfolojik çeşitlilik içeren tükürük bezi neoplazileri İİAS' de tanısal sorun yaratabilir. İİAS materyalinde yoğun hücresellik gözlenmesi neoplazi varlığı için anlamlı bulgudur. 2023 Milan sınıflaması tükürük bezinde neoplastik lezyonların belirlenmesinde yüksek sensitivite, spesivite ve tanısal doğruluğa sahiptir. Her bir tanı kategorisi için belirlediğimiz ROM, tükürük bezi risk tabakalandırmasını vurgulayan Milan Sistemi'nin önerdiği hasta yönetimini desteklemektedir. Anahtar Kelimeler: İnce iğne aspirasyon sitolojisi, 2023 Milan sınıflaması, tükürük bezi, neoplazi riski