Kimyasal, biyolojik, radyolojik, nükleer (KBRN) kişisel koruyucu ekipman kullanarak endotrakeal entübasyon prosedüründe viescope® laringoskop ve direkt laringoskop kullanımının farklı uygulayıcı pozisyonlarında etkinliklerinin araştırılması: Prospektif randomize maket çalışması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ERKAN DAMAR

Danışman: Sedat BİLGE

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik, Nükleer (Kbrn) Kişisel Koruyucu Ekipman Kullanarak Endotrakeal Entübasyon Prosedüründe Viescope® Laringoskop Ve Direkt Laringoskop Kullanımının Farklı Uygulayıcı Pozisyonlarında Etkinliklerinin Araştırılması: Prospektif Randomize Maket Çalışması Giriş ve Amaç: Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer (KBRN) olaylarda görev alan sağlık personeli, Kişisel Koruyucu Ekipman (KKE) kullanmak zorundadır. Bu ekipmanlar, hareket kabiliyetini ve duyusal algıyı kısıtlayarak hayat kurtarıcı bir prosedür olan endotrakeal entübasyonu (ETE) zorlaştırmaktadır. Bu çalışmanın amacı; hastane öncesi koşullarda, yerde yatan bir hastaya C tipi KBRN KKE kullanan uygulayıcıların Viescope® Laringoskop (VL) ve Macintosh Direkt Laringoskop (DL) ile beş farklı pozisyonda (oturarak, dizüstü, yüzüstü, sol yan yatarak ve ata biner pozisyon) yaptıkları entübasyonların etkinliklerini (başarı oranı, işlem süresi ve zorluk derecesi) karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif, randomize, tek merkezli simülasyon çalışmasına 26 acil tıp asistanı dahil edildi. Katılımcılar, C tipi KKE (maske, tulum, eldiven, çizme) kuşanarak yüksek sadakatli bir eğitim maketi (CPARLENE) üzerinde her iki cihazla beş farklı pozisyonda toplam 10 entübasyon gerçekleştirdi. İşlem başarısı, entübasyon süresi ve Numerik Derecelendirme Skoru (NRS) ile ölçülen zorluk derecesi kaydedildi. Bulgular: Çalışma sonucunda, "sol yan yatarak" pozisyonda VL kullanımının, DL'ye göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha az zorluk (daha düşük NRS) yarattığı saptandı (p=0,021). İşlem süreleri açısından; "oturarak" (baş tarafında) pozisyonda DL (33,7±19,4 sn), VL'ye (43,3±29,7 sn) göre anlamlı derecede daha hızlı bulundu (p=0,012). "Ata biner" (straddling) pozisyonu, hem DL hem de VL için işlem süresinin en uzun, zorluk derecesinin en yüksek ve başarı oranının en düşük olduğu pozisyon olarak belirlendi. Başarı oranları açısından VL, tüm pozisyonlarda sayısal olarak DL'den daha yüksek performans gösterse de istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı. Sonuç: KBRN KKE kullanımı altında yapılan entübasyonlarda "ata biner" pozisyonu, ergonomik kısıtlılıklar nedeniyle en başarısız yöntemdir ve rutin uygulamadan kaçınılmalıdır. VL, özellikle zorunlu kalınan "sol yan" pozisyonlarda görüş avantajı ve düşük zorluk skoru ile DL'ye üstünlük sağlamaktadır. Buna karşın, standart "oturarak" pozisyonda DL, uygulayıcı aşinalığı nedeniyle hız avantajını korumaktadır. Anahtar Kelimeler: Acil servis, endotrakeal entübasyon, entübasyon pozisyonları, Viescope. KBRN,