Romatoid artrit tanılı hastalarda metotreksat yan etki özelliklerinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİLGE İŞÇİ
Danışman: Özcan KESKİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Romatoid artrit, nedeni bilinmeyen, primer olarak eklemlerin sinoviyal sıvısını tutan sistemik iltihaplı bir hastalıktır. Romatoid artrit kronik bir hastalık olup yönetimi esnasında karşılaşılan önemli sorunlardan biri ilaç yan etkileridir. Bu yan etkiler hem hasta uyumunu, hem de hastalık yönetimini sınırlandırarak önemli sorun teşkil etmektedir. Romatoid artrit tedavisi esnasında ilk ve en çok kullanılan ilaçlar hastalığı modifiye eden antiromatizmal ilaçlarlardır. Bu ilaçlardan en çok metotreksat kullanılmaktadır. Bu çalışmamızda romatoid artrit tedavisinde en sık kullanılan ilaç olan metotreksatın hangi grup hastalarda, hangi kullanım koşullarında daha fazla yan etkisinin gözlenebileceğinin tespiti ve akılcı ilaç kullanımının arttırılmasına katkı sağlanmasını planlandık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya (Aralık, 2012 – Ocak, 2018) tarihleri arasında hastanemiz Romatoloji Polikliniklerinde takip edilen romatoid artrit tanısı almış olan erişkin yaş grubu ve hastalık değiştirici en az bir ilaç kullanan tüm hastalar dahil edilmiştir. 18 yaş altı, takip dosyalarında verileri eksik olan ve ilaç başlandıktan sonra kontrole gelmeyen hastalar çalışmadan dışlanmıştır. Çalışmaya dahil edilen hastaların verileri retrospektif olarak araştırılmıştır. İstatistiksel veriler için SPSS Versiyon 17.0(SPSS Inc., Chicago, IL, USA) programı kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya 910 hasta dahil edildi. Bu hastaların 415 (%45,6) 'inde kullandığı romatizmal ilaçlara bağlı ilaç yan etkisi görüldü. Yan etki görülen 415 hastanın 207 (%22,7)' sinde metotreksata bağlı ilaç yan etkisi görüldü. Ekstraartiküler tutulum varlığı, metotreksatla birlikte kullanılan Leflunamid ve anti- Tümör nekrozis faktör dışı biyolojik ajan kullanımının metotreksat yan etki gelişimini arttırdığı saptandı. Yaş ile metotreksat yan etkisi arasında negatif korelasyon saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamız sonucunda metotreksat kullanan romatoid artrit hastalarında, ilaca bağlı yan etkinin görülmesinde, demografik özelliklerden çok beraber kullanılan ilaçlar ve hastalığın sistemik tutulumunun önemli olduğunu düşünmekteyiz Anahtar Kelimeler: İlaç yan etkisi, Metotreksat, Romatoid artrit