İstanbul ilinde görev yapan Aile Hekimlerinde ağrı kesici reçeteleme bilgi ve tutumunun hekimin kişisel ve mesleksel özellikleriyle ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALİM ŞAHİN
Danışman: Hilal ÖZKAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Ağrı, gerçek veya potansiyel doku hasarı veya benzer bir hasarla bağdaştırılan hoş olmayan sensoryal ve emosyonel bir deneyimdir. Ağrı, depresyon, uyku eksikliği, unutkanlık, isteksizlik, kronik yorgunluk, enfeksiyona yatkınlık gibi birçok duruma sebep olmaktadır. Ağrı tedavisinde kullanılan analjezik sıklığı, dozu ve tipi çok önemlidir. Ağrı yönetiminde analjezik kullanımı kadar ilaç dışı metodlar da yer almaktadır. Çalışmada aile hekimlerinde ağrı kesici reçeteleme bilgisinin ve alışkanlığının, hekimin kişisel ve mesleksel özellikleriyle ilişkisinin olup olmadığının araştırılması amaçlanmaktadır. GEREÇ VE YÖNTEM: Kesitsel nitelikteki araştırmamız yüz yüze anket uygulamasıyla yapılmıştır. Çalışmamız 01.04.2023 ile 30.06.2023 tarihleri arasında İstanbul ilinde bulunan aile sağlığı merkezlerinde çalışan hekimlerden dahil edilme kriterlerini kapsayan 321 katılımcı ile yapılmıştır. Çalışmada katılımcıların sosyodemografik özelliklerini, ağrı kesici reçeteleme bilgisini, tutumunu, kişisel ve mesleksel özelliklerini değerlendirmek için hazırlanan 30 soruluk anket formu kullanılmıştır. BULGULAR: Katılımcıların %87,3'ünün son 1 yıl içerisinde ağrı yönetimi ve tedavisiyle ilgili eğitim almadığı, %71,2'sinin ağrı yönetimi ile ilgili deneyimlerini kısmen yeterli gördüğü, ağrı kesici reçetelerken en çok ilacın klinik etkinliği ve yan etkisine bakıldığı saptanmıştır. Katılımcıların %60,1'inin hastanın isteği üzerine bazen ağrı kesici yazdığı, %56,3'ünün her zaman reçetelediği ağrı kesici hakkında hastaya bilgi verdiği, %65,9'unun reçetelediği ağrı kesiciler hakkında bazen güncel bilgileri araştırdığı, %34,7'sinin hiç opioid reçetelemediği saptanmıştır. En sık reçetelenen ağrı kesici parasetamol, ağrı tipi ÜSYE ağrısı, en sık karşılaşılan yan etkinin %73,3 oranında mide şikayetleri olduğu saptanmıştır. Daha uzun süredir çalışmakta olan hekimlerin, orta yaş grubu hekimlerin ve uzman hekimlerin ağrı kesici reçeteleme sıklığının daha az olduğu ve yazdıkları ağrı kesiciler hakkında daha sık oranda bilgi verdikleri görülmüştür. Tıp fakültesinde ağrı yönetimi ile ilgili eğitim alan hekimlerin opioid türü ilaçları daha sık reçeteledikleri saptanmıştır. Orta yaş grubunda ve uzman hekimlerde ilaç etkileşimine, ilacın orijinalliğine, biyoyararlılık düzeyine ve direnç gelişme durumuna anlamlı derecede daha dikkat edildiği saptanmıştır. SONUÇ: Hekimlerin yarısının tıp fakültesinde ağrı yönetimiyle ilgili eğitim aldığı ve yalnızca yarısının kendini ağrı yönetiminde yetkin hissettiği, tecrübeli ve eğitimli hekimlerin ağrı kesici reçetelerken akılcı ilaç kullanımına ve güncel bilgileri araştırma konusuna daha fazla önem gösterdiği saptanmıştır. Hekimlere tıp fakültesinde ve mezuniyet sonrasında eğitimler verilerek ağrı yönetimiyle ilgili donanımlarının artırılmasının gerekliliği sonucuna varılmıştır.