Renal replasman tedavisi gerektiren son dönem böbrek hastalarının retrospektif olarak taranması ve erken evrelerde hasta yönetiminin iyileştirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ECE ÇELİK

Danışman: Fatih DEDE

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, renal replasman tedavisi (RRT) gerektiren son dönem böbrek hastalarının (SDBY) klinik özelliklerini, nefrolojideki tanı anından RRT sürecine kadar olan izlem dönemini retrospektif ve tanımlayıcı bir yaklaşımla değerlendirmek; gerçek yaşam pratiğinde SDBY'ye giden klinik sürecin nasıl şekillendiğini ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, tek merkezli, retrospektif ve tanımlayıcı bir tasarıma sahiptir. RRT gerektiren SDBY tanısı almış hastaların klinik verileri dosya kayıtları üzerinden incelenmiştir. Tanı anı, nefroloji kayıtlarında kronik böbrek hastalığı tanısının ilk kez yer aldığı zaman noktası olarak kabul edilmiştir. Bulgular, ileri istatistiksel analizler yapılmaksızın; demografik özellikler, risk faktörleri ve komorbiditeler, tanı anı klinik ve laboratuvar bulguları ile RRT'ye geçiş süreci başlıkları altında tanımlayıcı olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastalarda diyabetes mellitus, hipertansiyon ve kardiyovasküler hastalıklar başta olmak üzere birden fazla risk faktörünün ve komorbiditenin yaygın olduğu saptanmıştır. Tanı anında hastaların önemli bir kısmında ileri evre böbrek fonksiyon kaybı ile uyumlu klinik ve laboratuvar bulguların ön planda olduğu görülmüştür. RRT'ye geçiş süreci incelendiğinde, hastaların çoğunda tedaviye planlı olarak başlanmış olmakla birlikte, azımsanmayacak bir hasta grubunda RRT'ye acil klinik koşullar eşliğinde başlandığı izlenmiştir. Bu bulgular, izlem ve hazırlık süreçlerinin bazı hastalarda sınırlı kaldığını düşündürmektedir. Sonuç: Bu çalışma, SDBY'ye ilerleyen hastalarda tanı ve izlem süreçlerinin sıklıkla ileri evrede yoğunlaştığını ve RRT'ye geçişin bazı olgularda klinik zorunluluklar doğrultusunda gerçekleştiğini göstermektedir. Bulgular, kronik böbrek hastalığında erken tanı, düzenli izlem ve sağlık hizmetlerinin farklı basamakları arasındaki etkin iş birliğinin önemini vurgulamaktadır. Özellikle birinci basamak sağlık hizmetlerinde riskli bireylerin erken tanınması ve nefrolojiye zamanında yönlendirilmesi, daha planlı ve öngörülebilir RRT süreçlerine katkı sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Kronik böbrek hastalığı, son dönem böbrek hastalığı, renal replasman tedavisi, tanımlayıcı çalışma, birinci basamak sağlık hizmetleri