Astımlı çocuklarda astım kontrolü ile bronkodilatatör yanıtı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KADRİYE GÜLKOKAN
Danışman: Emine DİBEK MISIRLIOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Son zamanlarda uluslararası rehberlerde düzenli kontrol edici tedaviye rağmen devam eden bronkodilatatör yanıtının olmasının astımda kötü kontrol göstergesi olabileceği belirtilmekte birlikte bu konuda az sayıda çalışma vardır. Çalışmamızda astımlı çocuklarda bronkodilatatör yanıtı ile astım kontrolü arasında olan ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmamıza 1 Ocak 2018-30 Haziran 2018 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Alerji Polikliniğini' nde astım tanısı ile izlenen ve en az 3 aydır kontrol edici inhaler tedavi alan 8-18 yaş arası hastalar alındı. Hastaların; sosyodemografik özellikleri, kullandıkları ilaçlar, inhaler kullanım teknikleri, tedaviye uyumları, astım kontrolü, solunum fonksiyon testi (SFT) parametreleri ve bronkodilatatör yanıtları değerlendirildi. Astım tanısı, şiddeti ve kontrol durumu GINA kriterlerine göre belirlendi ve astım kontrol testi (AKT) yapıldı.Hastaların tedaviye uyumu MARS-5 skoru ile değerlendirildi. Bulgular:Çalışmaya 100 hasta (%61 erkek ) dahil edildi, yaş ortalaması 131,9 ± 31,6 (ortanca 120,5 ay) aydı.Hastaların 46' sı (%46) hafif astım, 48'i (%48) orta astım ve 6'sı (%6) ağır astımlıydı. Semptom kontrolüne göre; hastaların 47'si (%47) iyi kontrollü, 31' i (%31) kısmi kontrollü ve 22' si (%22) kontrolsüz olarak saptandı.AKT' ye göre36 (%36) hasta iyi kontrollü, 39 (%39) hasta kısmi kontrollü, 25 (%25) hasta kontrolsüz olarak saptandı. Hastaların 42 (%42)'sinin bronkodilatör sonrası FEV1' deki değişimi %12 ve üzerinde idi. FEV1' deki değişimi %12 ve üzerinde olan hastalar ile %12'nin altında olan hastalar karşılaştırıldığında; yaş, cinsiyet, atopi, rinit varlığı, ailede alerjik hastalık öyküsü, serum total IgE düzeyi ve eozinofil yüzdesi arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0.05). Semptom kontrolüne göre bronkodilatatör sonrası FEV1' deki değişim yüzdeleri iyi kontrollü hastaların 10,08 ± 9,23(ortanca 8), kısmi kontrollü hastaların 13,09 ± 15,90 (ortanca 10), kontrolsüz hastaların 14,77 ± 15,66 (ortanca 11,5) saptandı (p=0,685). Bronkodilatatör yanıtı %12 ve üzeri olan hastalarla, %12'nin altında olan hastaların astım kontrol durumları arasında anlamlı bir fark bulunamadı (p=0,683). Aynı zamanda astım şiddeti ve tedaviye uyum ile bronkodilatatör yanıt düzeyi arasında da istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0.05). Sonuç: Çalışmamızda, reversibilitesi olan ve olmayan çocukların astım kontrolü ve astım şiddeti arasında fark bulunmadı. Bronkodilatatör yanıt düzeyi kontrolsüz astımlılarda daha yüksek bulundu ancak fark istatistiksel olarak anlamlı değildi. Tedavi alan astımlı hastalarda devam eden bronkodilatatör yanıtın astım kontrolü ile ilişkisini değerlendirecek daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler:astım, astım kontrolü, astım kontrol testleri, bronkodilatatör yanıtı, çocuk