Gelişimsel kalça displazisi tedavisinde manyetik rezonans bulgularının radyolojik sonuçlar ile korelasyonunun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OSMAN ONAÇ
Danışman: Avni İlhan BAYHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Gelişimsel kalça displazisinde erken tanı ve tedavi oldukça önemlidir. Erken tanı konulan hastalarda başlıca kullanılan tedavi yöntemleri konservatif tedavi, kapalı ve açık redüksiyondur. Kapalı ve açık redüksiyon ameliyatı olan hastaların postoperatif değerlendirilmesinde direkt radyografi ve manyetik rezonans gibi gibi yöntemler kullanılmaktadır. Bu tez çalışmasında kapalı ve açık redüksiyon yapılan gelişimsel kalça displazi hastalarının manyetik rezonans bulgularının radyolojik sonuçlarla korelasyonun ortaya konulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Metin Sabancı Baltalimanı Kemik Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Kliniği'nde 2012-2017 yılları arasında 0-2 yaş grubunda gelişimsel kalça nedeniyle kapalı redüksiyon ameliyatı yapılan 74 hastanın 98 kalçası ve açık redüksiyon ameliyatı geçiren 54hastanın 62 kalçası çalışmaya dahil edilmiştir. Takip süresi 1 yıldan az olan hastalar, postoperatif dönemde manyetik rezonans (MR) çekilmemiş olan veya çekilen MR kalitesi belirlenen ölçümleri yapmaya uygun olmayan hastalar ile nörolojik hastalık ve teratolojik kalça tanısı bulunan hastalar çalışma dışında bırakılmıştır. Hastalara ait ameliyat anındaki yaş, cinsiyet, GKD'li kalçanın bilateral olup olmaması, GKD'li kalçanın tarafı, takip süresi, daha önce tedavi yapılıp yapılmadığı, yapıldıysa tedavinin tipi, ameliyat öncesi USG tipi gibi bilgiler hastanede kullanılan sistemden taranarak elde edilmiştir. Hastaların ameliyat öncesi pelvis ön arka grafilerinin değerlendirilmesi sonrasında erken postroperatif dönem ve son kontrol pelvis ön-arka grafilerinden asetabuler indeks, shenton çizgisi, tönnis grade'i ve femur başı avasküler nekroz varlığı kaydedildi. Erken postoperatif dönemde çekilen MR görüntülerinden asetabulum baş mesafesi, baş kaplanma indeksi, sferisite, koronal ve sagittal plan asetabuler indeks, kalça abduksiyon açısı ve kalça eklemi medial duvar kalınlığı ölçülerek kaydedildi. Bulgular: Kapalı redüksiyon ameliyatı olan 74 hasta, 98 GKD'li kalçanın ortalama takip süresi 20.8 ay ameliyat esnasındaki yaş ortalaması 5,7 aydır. Bu hastaların 67'sini kızlar (%90,5), 7'sini (%9,5) erkekler oluşturmaktadır. 50'i (%67,5) tanesi unilateral, 24 (%32,5) tanesi bilateraldir. Ameliyat olan tarafı değerlendirildiğinde; 42 tanesi sağ ve 56 tanesi sol kalçasından opere edilmiştir. Son asetabuler indekse göre şiddetli displazik grupta; asetabulum-baş indeks değeri normal ve hafif displazik olan gruplardan anlamlı olarak daha düşük, koronal planda kemik asetabuler indeks değeri; şiddetli displazik olan grupta normal ve hafif displazik olan gruptan anlamlı olarak daha yüksektir. Kapalı redüksiyon yapılan hasta gruplarında son kontrol asetabuler indeks değeri ile bony asetabuler indeks değeri, ameliyat zamanındaki yaşı arasında anlamlı pozitif korelasyon gözlenmiştir. Son kontrol asetabuler indeks ile asetabulum baş indeksi, sferisite değeri, baş kaplanma indeksi ve takip süresi arasında ise anlamlı negatif korelasyon gözlenmiştir. Açık redüksiyon ameliyatı olan 55 hastanın 62 GKD'li kalçasının ortalama takip süresi 23,7 ay, yaş ortalaması 8,5dır. Bu hastaların 50'sini kızlar (%90,9), 5'sini (%9,1) erkekler oluşturmaktadır. 55 hastanın 48'si (%87,3) tanesi unilateral, 7 (%12,7) tanesi bilateraldir. Ameliyat olan tarafı değerlendirdiğimizde; bunların 21 (%33.9) tanesi sağ ve 41 (%66,1) tanesi sol kalçasından opere olmuşlardır. Açık redüksiyon hastalarında asetabuler indekse göre şiddetli displazik grup; asetabulum-baş indeksi, sferisite değeri, baş kaplanma indeksi, normal ve hafif displazik olan gruplardan anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. Medial duvar kalınlığı, bony asetabuler indeks, kartilaj asetabuler indeks, anterior asetabuler indeks ve posterior asetabuler indeks değerleri; şiddetli displazik olan grupta normal ve hafif displazik olan gruptan anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Açık redüksiyon hastalarında son kontrol asetabuler indeks değeri ile medial duvar kalınlığı, bony asetabuler indeks, kartilaj asetabuler indeks, anterior asetabuler indeks, posterior asetabuler indeks ve ameliyat zamanındaki yaşı arasında anlamlı pozitif korelasyon gözlenmiştir. Son kontrol asetabuler indeks ile asetabulum baş indeksi, sferisite değeri, baş kaplanma indeksi ve takip süresi arasında ise anlamlı negatif korelasyon gözlenmiştir. Sonuç: Çalışmamızda kapalı ve açık redüksiyon hastalarında postoperatif dönemde çekilen pelvis MR grafisi ile ölçülen asetabulum baş indeksi, sferisite, baş kaplanma indeksi, bony asetabuler indeks, kartilaj asetabuler indeks, anterior asetabuler indeks ve posterior asetabuler indeks değerlerinin ileri takiplerdeki asetabuler indeks ile korelasyonu gösterilerek literatüre katkıda bulunulmuştur. Anahtar Kelime: Gelişimsel kalça displazisi, manyetik rezonans, kapalı redüksiyon, açık redüksiyon, çıkık