Kronik hastalığa sahip genç ve yaşlı hastaların ilaç uyumu ve akılcı ilaç kullanım bilgi düzeylerinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, İÇ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHTAP GÜNEL

Danışman: Ayla DEMİRTAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kronik Hastalığa Sahip Genç ve Yaşlı Hastaların İlaç Uyumu ve Akılcı İlaç Kullanım Bilgi Düzeylerinin İncelenmesi Amaç: Bu araştırma kronik hastalığa sahip genç ve yaşlı bireylerin ilaç uyum durumlarını ve akılcı ilaç kullanımı bilgi düzeylerini belirlemek amacı ile yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı olarak, 9 Eylül -31 Aralık 2019 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırma örneklemini; Pursaklar Devlet Hastanesi, dahiliye polikliniğine/kliniğine başvuran, 18 yaş üzeri olan, en az bir kronik hastalığı olan, en az 1 tane sürekli ilaç kullanan, herhangi bir iletişim engeli olmayan ve araştırmaya katılmayı kabul eden hastalar oluşturmuştur. Araştırma 65 yaş altı 105, 65 yaş ve üzeri 105 olmak üzere toplamda 210 hasta ile yürütülmüştür. Araştırmanın uygulaması, dahiliye polikliniklerinin bulunduğu kattaki hasta bekleme salonunda ve dahiliye kliniğindeki hasta odasında yapılmıştır. Görüşmeler yüz yüze yapılmış olup, yaklaşık 15-25 dakika sürmüştür. Araştırmanın verileri "Hasta Demografik Bilgi Formu", "Türkçe Modifiye Morisky Ölçeği" ve "Akılcı İlaç Kullanım Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler ile Ki-kare testleri, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p 0,05). Akıcı İlaç Kullanım Ölçeği puanının 65 yaş altı hastalarda 37,32, 65 yaş ve üzeri hastalarda 34,72 olduğu belirlenmiş olup, akılcı ilaç kullanımı bilgi düzeyinin 65 yaş altı hastalarda 65 yaş üstü hastalarına göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Türkçe Modifiye Morisky Ölçeği ile Akıcı İlaç Kullanım Ölçeği puanları arasında anlamlı düzeyde pozitif yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Kronik hastalığı olan ve sürekli ilaç kullanan genç ve yaşlı hastaların, ilaç kullanımı ile ilgili bilgi eksikliklerinin belirlenmesi ve özellikle yaşlı hastalara akılcı ilaç kullanımı konusunda eğitim programlarının düzenlemesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Akılcı ilaç kullanımı, genç, hemşirelik, ilaç uyumu, kronik hastalıklar, yaşlı