Subakut ve kronik dönem inmeli hastalarda klinik, biyokimyasal, antropometrik ve ultrasonografik olarak değerlendirilen nütrisyonel durumun yaşam kalitesi ve fonksiyonellik ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERSIN KAVAZ NTAMATI
Danışman: Ebru KARACA UMAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada; subakut ve erkenkronik dönem inmeli hastalarda klinik, biyokimyasal, antropometrik ve ultrasonografik gibi çeşitli yöntemlerle değerlendirilen nütrisyonel durumun yaşam kalitesi ve fonksiyonellik ile ilişkisinin olup olmadığının gösterilmesi amaçlandı. Materyal ve Metod: Çalışmaya kliniğimizde yatarak tedavi edilen 33 hasta alındı. Hastaların demografik özellikleri, ulusal inme enstitüsü ciddiyet ölçeği (USİEÖ) ile değerlendirilen inme ciddiyet düzeyi, Brunstrom ile değerlendirilen motor fonksiyonel evreleri, fonksiyonel ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirmesi için İnme Etki Ölçeği (İEÖ) skoru kaydedildi. Nütrisyonel durum; klinik, biyokimyasal, antropometrik ve ultrasonografik olarak geniş bir çerçevede değerlendirildi. Buna göre klinik değerlendirme için NRS-2002 testi uygulandı. Nütrisyonel durum ile ilişkili olabilecek; albümin, prealbümin, transferin, hemoglobin, hematokrit, total protein, serum demir, total kolesterol, 25 (OH) vitamin D, kalsiyum, potasyum, aspartat amino transferaz (AST), alanin amino transferaz (ALT), alkalen fosfataz (ALP), üre ve kreatinin seviyesini içeren biyokimyasal parametreler kaydedildi. Antropometrik olarak VKİ, her iki ekstremitede kol çevresi, triseps cilt kalınlığı ve bacak çevresi, ultrasonografik olarak ise; her iki tarafta omuz, üst kol, ön kol, ön bacak, arka bacak, uyluk kas kalınlıkları ile, rektus femoris (RF) kas alanı ölçüldü. Hastaların tüm değerlendirmeleri hastanın yatışının ilk gününde yapıldı. Ultrasonografik ve antropometrik ölçümlerde; hastanın non dominant olan sağlam tarafı ile karşılaştırılarak malnütrisyon varlığı değerlendirildi. Buna göre oranın 1'den az olması durumu malnütrisyon lehine yorumlandı. Ayrıca klinik ve biyokimyasal olarak da hastalar skor ve kan-serum düzeylerine göre malnütrisyon bakımından değerlendirildi. Tüm değerlendirme için kullanılan parametreler; hastaların İEÖ ile değerlendirilen fonksiyonellik ve yaşam kalitesi skorları ile kıyaslandı. Bulgular: Hastaların klinik değerlendirme testi olan NRS-2002 ortalama skoru 1.50 (1.32±0.78) idi. Buna göre klinik olarak hastalarda nütrisyonel yetersizlik yoktu. Biyokimyasal parametrelerden sadece 25 (OH) D vitamin düzeyleri düşüktü. Antropometrik olarak sağlam tarafa göre oranlar 1'in altında yani malnütrisyon var iken, VKİ'ye göre ise hastalar normal olarak değerlendirildi (%28,05). Ultrasonografik değerlendirmedede; tüm kas kalınlıklarının ölçümünde (omuz, üst kol, ön kol, ön bacak, arka bacak, uyluk) sağlam tarafa göre oranı 1'in altında yani tüm hastalar malnütrisyonda idi. Tüm parametrelerin yaşam kalitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi sonucunda; total skor olarak değerlendirildiğinde ultrasonografik olarak ölçülen sağlam tarafın uyluk kalınlığı ve alanının yaşam kalitesi total skorun ile ilişkili olduğu bulundu. Tüm alt ölçekler olarak bakıldığında da; ultrasonografik olarak değerlendirilen tüm parametreler ile el fonksiyonları ve sosyal katılım hariç tüm alt ölçeklerin ilişkili olduğu saptandı. Antropometrik olarak sadece triseps cilt kalınlığı düzeyinin iletişim alt ölçeği ile, total protein, albümin ve kreatinin düzeyleri bazı spesifik (total protein günlük yaşam aktiviteleri, albümin mobilite, kreatinin sosyal katılım ve el fonksiyonları) alt ölçekleri ile ilişkili olduğu bulundu. Sonuç: Erken dönem sonrası inmeli hastalarda, ister sağlam ister paretik taraf olsun, özellikle alt ekstremite kaslarının ultrasonografik ölçümlerinin, yaşam kalitesi ve fonksiyonelliğe etkisi bakımından değerlendirilmesi gereken bir yöntem olduğunu düşünüyoruz. Anahtar Kelimeler: İnme, yaşam kalitesi, nütrisyon, ultrasonografi, antropometri.