Kolorektal kanserde peritoneal karsinomatozise ve karaciğer metastazına etki eden hücre içi sinyal yolakları ve mikroRNA expresyonun ilişkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MOLEKÜLER ONKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET AZİRET

Danışman: Mustafa DUMAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Kolorektal kansere (KRK) bağlı peritoneal karsinotozis (PK) ve karaciğer metastazlarında (KCM) miR-99b, miR-135b'un analiz edilmesi, KRAS ve Akt genleri gibi hücre içi sinyal yolaklarının incelenmesi ve elde edilen sonuçların sağkalıma etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya KRK'ya bağlı PK ve KCM'li hastaların malign dokuları ve normal dokuları incelenerek arasındaki farklı yol gen ekspresyonunu değerlendirmek ve bu genlerle ilişkili miRNA'ları belirlemek için toplam 74 hastadan elde edilen verileri kullandık. KCM ve PK gelişen hastaların klinik verileri, KRAS ve Akt geni, miR-99b ve miR-135b seviyeleri ve sağkalıma etki eden faktörler kıyaslandı. Bulgular: KRK, PK ve KCM'li dokulardaki AKT geni immunhistokimyasal grade sınıflama skoru ve yoğunluk oranı normal dokuya göre daha yüksekti (P<0,001). KRK'lı dokularda miR-99b ve miR-135b ekspresyon düzeyi normal dokuya göre arttığı belirlendi (P<0,05). Ayrıca, normal dokuya kıyasla PK ve KCM'ye ait dokularda miR-99b ve miR-135b ekspresyon seviyelerinin arttığı görüldü (P<0,05). KRK'lı doku ile kıyaslandığında PK ve KCM'de miR-99b ekspresyon düzeyinin azaldığı, miR-135b ekspresyon düzeyinin arttığı analiz edildi. Genel sağkalım üzerinde en fazla belirleyici olan etkenler; ana tümörde miR-99b (P=0,045), Akt (P=0,006) ve nüks varlığı (P=0,012) idi. Sonuç: KRK'ya bağlı gelişen PK ve KCM'li dokularda yüksek exprese edilen miR-99b, miR-135b ve artmış Akt geni seviyelerinin normal dokuya göre önemli derecede farklı çıkması karsinomatozis ve metastazda önemli rol oynadığını göstermektedir. Primer tümörde miR-99b'in en yüksek iken, karaciğer metastazında düzeyinin düşmesi miR-99b'nın karaciğer metastazını koruyucu etkisinin olabileceğini düşündürmektedir. Diğer taraftan miR-135'nin ana dokuya göre en yüksek peritonda ve karaciğer metastazında tespit edilmesi karsinomatozisi ve metastazı progrese ettiğini düşündürmektedir.