Çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanlarının ve uzmanlık öğrencilerinin çocuk istismarı ve ihmali konusundaki bilgi düzeyleri ve yaklaşımlarının değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİCLE EROL

Danışman: Çağatay NUHOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Çocuk istismarı ve ihmali; tıbbi, hukuki, sosyal yönleri olan ve multidisipliner yaklaşılması gereken önemli bir çocuk sağlığı sorunudur. Çalışmada, çocuk istismar ve ihmalinin tanınmasında ve önlenmesinde önemli rolü olan çocuk sağlığı ve hastalıkları asistan ve uzman hekimlerinin konuyla ilgili bilgi düzeylerini ve yaklaşımlarını değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmaya, İstanbul Anadolu yakasındaki eğitim ve araştırma hastanelerinde görev yapan 122 pediatri asistanı ve 61 pediatri uzmanı olmak üzere toplam 183 hekim katılmıştır. Hekimlere , iki bölüm ve toplam 45 sorudan oluşan anket formu uygulanmıştır. Anketin ilk bölümünde, hekimlerin demografik özelliklerini, çocuk istismarı ve ihmali konusundaki görüş ve yaklaşımlarını belirlemeye yönelik sorular bulunmaktadır. İkinci bölümde ise; daha önce hekimlere yönelik yapılmış benzer konudaki anket çalışmaları ve tıbbı literatürler derlenerek oluşturulan, hekimlerin çocuk istismarı ve ihmali konusundaki bilgi düzeylerini değerlendirmeyi amaçlayan sorular bulunmaktadır. Verilerin analizinde SPSS 22 programı kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya 121 (%66,1) kadın, 46 (%33,9) erkek olmak üzere toplam 183 hekim katılmıştır. Çocuk istismarı ve ihmali konusunda hekimlerin %60,7'si mezuniyet öncesi eğitim almış ve bunların ancak %25,2'si eğitimi yeterli olarak değerlendirmiştir. Mezuniyet sonrasında ise araştırmaya katılan hekimlerin %51,9'u eğitim almış ve bunların %41,1'i eğitimi yeterli olarak değerlendirmiştir. Hekimlerin %72,7'si meslek hayatlarında çocuk istismar/ihmal olgu veya şüphesi ile karşılaşmışlardır. Karşılaşanların %87,2'si kurumlarla iletişim/yasal süreçlerde zorlandıklarını belirtmişlerdir. Hekimlerin sadece %42,1'i çalıştıkları kurumda çocuk istismar ve ihmaline yönelik talimat/prosedür bulunduğunu belirtmiştir. Pediatri uzmanlarının genel bilgi puanı ortalaması 97,77±3,06 ve pediatri asistanlarının genel bilgi puanı ortalaması 92,46±7,65 hesaplanmıştır. Pediatri asistanlarının bilgi düzeyleri, pediatri uzmanlarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (p:0,000; p<0,05). Çocuk istismarı ve ihmali konusundaki genel bilgi puanları mezuniyet sonrası eğitim alanlarda,çalışma süresi 10 yıl ve üzerinde olanlarda, istismar olgu veya şüphesi ile karşılaşanlarda, kurumlarında prosedür bulunanlarda diğer gruplara göre istatiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir (p<0,05). Sonuç: Çocuk doktorlarının, çocuk istismarı ve ihmalini tanıma ve farkındalık bilgi düzeyleri yeterlidir. Buna karşılık hekimlerin olguyla karşılaşma sonrasındaki yasal süreç hakkında ve olgunun yönetiminde bilgi eksiklikleri bulunmaktadır. Pediatri asistanlarının bilgi düzeylerinin, pediatri uzmanlarından düşük olduğu; eğitimin, hekimlerin çocuk istismarı ve ihmaline yaklaşımlarını geliştirdiği ve bilgi düzeylerini arttırdığı belirlenmiştir. Bu nedenle mezuniyet öncesi dönemde çocuk istismarı ve ihmali konusundaki eğitimlerin geliştirilmesi ve mezuniyet sonrası dönemdeki düzenli eğitimlerle konuya gerekli önemin verilmesi gereklidir.