Rosmarinik asit türevlerinin üçlü-negatif meme kanseri hücre hattı üzerindeki anti-kanser etkisinin hücresel yolakların incelenmesi aracılığıyla belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLİZAR HOCAOĞLU

Danışman: Gamze YEŞİLAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tez çalışmasının amacı Rosmarinik asit (RA) türevlerinin anti-kanser özelliklerinin üçlü-negatif meme kanserine (ÜNMK) karşı yolaklar üzerindeki etkisinin belirlenmesidir. ÜNMK hücre hattı olan MDA-MB-231 ve normal meme epitel hücre hattı olan MCF-10A kullanılarak RA'nın metil (RAME), etil (RAEE), propil (RAPE), bütil (RABE) esterleriyle hücre canlılık testi ve terapötik endeks değerleri belirlendi. RA, RAME ve RAEE esterlerinin hücre göçü ve invazyon üzerindeki etkisi, koloni oluşturma yetenekleri incelendi. Hücre döngüsünün tutuklanması, hücre apoptoz ve nekroz oranları akış sitometri ile incelendi. RA ve türevlerinin EMT ve apoptoz yolaklarındaki gen anlatım düzeylerine etkisi gerçek zamanlı ters transkripsiyon polimeraz zincir reaksiyonu (qRT-PCR) ile araştırıldı. RA, RAME, RAEE, RAPE ve RABE esterlerinin hücre canlılık oranını azalttığı, RAME ve RAEE'nin terapötik endeksleri yüksek olan iki aday olduğu bulunmuştur. RA, RAME ve RAEE ile devam edilen deneylerde, maddelerin koloni oluşumunu engellediği, yara iyileşmesini geciktirdiği, hücre göçünü azalttığı, hücre döngüsünü etkileyerek G2/M fazında tutuklama yaptığı ve apoptozu tetiklediği tespit edilmiştir. EMT yolağı incelendiğinde N-kaderin ve Slug genlerinde anlatımı azaldı. Apoptoz yolağında BCL-2 geni azalırken Kaspaz 3 gen anlatım seviyesinde artış görüldü. Sonuç olarak RA sahip olduğu anti-oksidan özelliği ve türevlerinin hücre içine alımı kolaylaştırması ile ÜNMK hücre hattında apoptozu tetikleyici yönde gen ifadelerini değiştirdiği bulunmuştur.