İmmünglobulin A vasküliti tanılı hastalarda deri tutulum şiddetinin hastalık prognozuna etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEVKET ALİ EKMEN
Danışman: Cemal BES
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: İmmünglobulin A vasküliti (IgAV) klinik pratikte en sık karşılaşılan küçük damar vaskülitlerindendir. Hastalık sıklıkla deriye sınırlı olmakla birlikte organ ve sistem tutulumu göstererek önemli morbidite ve mortalite nedeni olabilmektedir. Erişkinlerde IgAV seyri ve yönetimine dair tıbbi literatürde kanıta dayalı yeterli veri bulunmamaktadır. Bu çalışmada IgAV'li erişkin hastalarda deri tutulum şiddetinin hastalık prognozu üzerine etkisinin araştırılması ve elde edilecek verilerle tıbbi literatüre katkı yapılması planlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışma prospektif gözlemsel kohort çalışması olarak tasarlandı. Çalışmaya kliniğimizde IgA vasküliti tanısı ile takip ettiğimiz 51 hasta dahil edildi. Kabul vizitinde deri tutulum şiddetleri, klinik bulguları ve laboratuvar verileri kaydedilen hastalar sırasıyla 3. ay, 6.ay ve 1. yıl vizitleriyle prospektif olarak izlendi. Çalışmamızda deri tutulum alanının>%50 olması, cilt lezyonlarının ülser ya da nekroza ilerlemiş olması şiddetli deri tutulumu olarak kabul edildi. Başlangıçtaki deri tutulum şiddetinin hastalık seyri ve prognozu üzerindeki etkisi araştırıldı. Bulgular: Çalışmaya 51 erişkin IgAV tanılı hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 49 ± 13.8 yıl olup, 31'i (%60.8) erkekti. Olası tetikleyici faktör olarak enfeksiyonlar (%41.2) ve ilaç kullanımı (%41.2) en sık olası tetikleyici faktörlerdi. Tüm hastalarda cilt tutulumu mevcutken, renal tutulum %62.7, eklem tutulumu %56.9 ve gastrointestinal tutulum %21.6 oranında görüldü. Deri tutulum yaygınlığı Wallace dokuzlar kuralına göre değerlendirildi ve medyan tutulum yüzey alanı %36 (IQR: 36–54) olarak bulundu. Hastaların %41.1'inde şiddetli deri tutulumu mevcuttu. Bir yıllık takip sonunda hastaların %11.7'sinde kalıcı proteinüri, %9.8'inde kronik böbrek yetmezliği gelişti. Hastaların birinde (%2) deri nekrozuna bağlı doku kaybı gelişti ve bir hastada (%2) miyokard infarktüsüne bağlı ölüm gerçekleşti. Şiddetli ve sınırlı deri tutulumu olan gruplar arasında mortalite açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Sonuç: Çalışmamızda, erişkin IgAV'li hastalarda şiddetli deri tutulumunun geç dönemde hastalık prognozu açısından fark yaratmadığı gözlendi. Bununla birlikte şiddetli deri tutulumunun, erken dönemde artmış sistemik inflamasyon ve proteinüri düzeyi ile ilişkili bulunması dikkat çekiciydi. Bu bulgular, şiddetli cilt tutulumlu hastaların erken dönemde daha etkin tedavi ihtiyacı açısından dikkatle değerlendirilmesi ve daha yakın izlemi açısından klinisyenleri uyarıcı olabilir. İleride daha uzun takip süresine sahip ve daha büyük kohortlarla yapılacak çalışmalar, deri tutulum şiddetinin IgA vasküliti prognozu üzerindeki etkisini daha güçlü şekilde ortaya koyabilir. Anahtar Kelimeler: İmmünglobulin A vasküliti, deri tutulumu, Wallace dokuzlar kuralı, prognoz