Acil servise yaralanma ile başvuran hastalarda tetanoza karşı bağışıklığın belirlenmesi için tetanoz hızlı kaset testinin etkinliğinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR BOZYAKA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK BAKTERİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALİL ERKAN
Danışman: Selma TOSUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gereç Yöntem: Hastaların sosyo demografik verileriyle, geçmiş aşılama durumlarını sorgulayan bir anket uygulanıp alınan kan örneklerinde öncelikle Acil servis içinde hızlı kaset test yöntemiyle tetanoz IgG antikorlarına bakılmış, ardından ELISA yöntemiyle tetanoz IgG antikorları araştırılmıştır. Hastaların geçmiş aşılama durumları aşı takip sistemi (ATS) kayıtlarından da incelenmiştir. Çalışma süresince Acil servis rutin uygulamasına müdahale edilmemiş olup yapılan uygulamalarla test sonuçları ayrıca değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya yaş ortalamaları 51.33±1.14 olan, 107'si (%40) kadın toplam 270 kişi dahil edildi. Tetanoz antitoksin düzeyleri 67 (%24.8) hastada koruyucu düzeyin altında, 43 (%15.9) hastada zayıf koruyucu, 160 (%59.3) hastada koruyucu olarak saptandı. Hızlı Kaset Test hastaların 36'sınde (%13.3) negatif saptandı. ELISA ile karşılaştırıldığında duyarlılığı %92.1, özgüllüğü %29.8 olarak bulundu. Anamnez ile yapılan değerlendirme ve acil serviste uygulanan profilaksiye göre koruyucu olup olmama durumları ELISA referansı ile değerlendirildi, sırasıyla duyarlılıkları %36.5-%5.4, özgüllükleri %95.7-%95.5 olarak saptandı. Acilde yapılan profilaksi içeriğinin uygunluğu açısından değerlendirildiğinde, ELISA test sonuçlarına göre koruyucu olan hastalarda anamnez ve acil servis sırasıyla %63.5-%94.6 oranında, ELISA test sonuçlarına göre koruyucu olmayan hastalarda ise sırasıyla %6-%65.7 oranında uygun olmayan profilaksi yapıldığı gözlendi. Acil serviste bütün hastaların %94.8'ine profilaksi uygulandığı, aşı ile birlikte immunglobulin uygulamasında eksiklik olduğu görüldü. Hastaların yaşlarındaki artışa oranla koruyucu antikor seviyelerinin düştüğü özellikle 50 yaşından sonra istatistiksel olarak belirgin azaldığı saptandı. Erkeklerde koruyuculuğun daha yüksekti. Hastaların %40.4'ü son tetanoz aşısı zamanını, %43'ü toplam üç doz aşılı olup olmadığını hatırlamıyordu. ATS'de aşıya ait kanıt hastaların 63'ünde (%23) mevcuttu. Hastaların sadece 20'si (%7.4) on yılda bir rapel yaptırması gerektiğini biliyordu. Sonuç: Çalışmamızda saptanan yaşla birlikte azalan tetanoz antikor düzeyleri 10 yılda bir yapılması önerilen tetanoz aşı rapelinin yeterince uygulanmadığını göstermektedir. Hastaların rapel konusunda da bilgi eksikliği olduğu belirlenmiştir. Ayrıca hastaların çoğu geçmiş aşılama öykülerini yeterince hatırlayamamaktadır. ATS kullanımı henüz altı yıllık bir geçmişe sahip olduğundan ve kayıt dışı aşılamalar da yapılabildiğinden ATS verileri önümüzdeki yıllarda daha fazla yardımcı olabilecektir. ELISA yönteminin duyarlılığı yüksek olmakla birlikte Acil serviste uygulanabilir bir test değildir. Bu amaçla hızlı kaset testlerin kullanılması açısından yaptığımız çalışma sonucunda düşük özgüllük göstermesi ve yalancı pozitiflik oranının yüksek olması sebebi ile Acil serviste kullanılmasının uygun olmayacağı sonucuna varılmıştır. Duyarlılığı ve özgüllüğü daha yüksek olan farklı ticari kitler ile yeni çalışmalar yapılması anlamlı olabilir. Sonuç olarak hastaların geçmiş aşı durumlarını öğrenebilmek için yaş, eğitim durumu, askerlik ve gebelik öyküsü, varsa önceki yaralanmaları ve son 10 yıldaki tetanoz aşı durumlarının dikkatlice sorgulanması gerektiğini; ayrıca Acil serviste yara tanımının iyi yapılması, kirli yara ile başvuran 50 yaşından büyük hastalar özellikle TIG uygulanması açısından değerlendirilmesi gerektiğini düşünmekteyiz.