Meme kanserli hastalarda anestezi indüksiyonunda kullanılan düşük doz ketaminin postoperatif inflamatuar parametrelere ve derlenme kalitesine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DR. ABDURRAHMAN YURTASLAN ONKOLOJİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FURKAN DURAN
Danışman: Fatma Gülçin ŞENEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Meme kanseri cerrahisi sonrası ortaya çıkan cerrahi stres ve akut ağrı, hastanın derlenme kalitesini olumsuz yönde etkileyen önemli faktörlerdir. Cerrahi stres ve ağrı inflamatuar yanıtı tetiklerken, ağrı palyasyonu için kullanılan opioid kullanımı da olası yan etkilerle derlenmeyi geciktirip güçleştirebilir. Bu çalışmanın temel amacı, anestezi indüksiyonuna eklenen düşük doz ketaminin, meme kanserli hastalarda inflamatuar parametreler, genel derlenme kalitesi ve postoperatif ağrı üzerindeki etkilerini prospektif olarak değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, meme kanseri nedeniyle cerrahi girişim planlanan toplam 60 hasta dahil edildi. Hastalar gözlemsel olarak Ketamin kullanılmayan (Grup-1) ve Ketamin kullanılan (Grup-2) olmak üzere iki grupta değerlendirildi. Anestezi indüksiyonu sırasında ketamin uygulanmayan hastalar Grup-1'e, intravenöz olarak düşük doz ketamin (0.5 mg/kg) uygulanan hastalar Grup-2'ye dahil edildi. Birincil sonuçlar; inflamatuar parametrelerdeki Nötrofil/Lenfosit oranı (N/L), Sistemik İnflamatuar Yanıt İndeksi (SIRI), Sistemik İmmün-İnflamasyon İndeksi (SII) ve postoperatif derlenme kalitesi Quality of Recovery-15 (QoR-15) üzerine etkilerdir. İkincil sonuçlar ise; postoperatif total ağrı skoru (VAS), ilk opioid istem zamanı, postoperatif ilk 24 saatteki toplam opioid tüketimi ve yan etkilerdeki değişikliklerdir. Bulgular: İnflamatuar belirteçler (N/L, SIRI ve SII) cerrahi sonrası erken dönemde Grup-1'de, Grup-2'ye göre daha fazla yükselme eğilimi gösterse de istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı. Grup-2'de postoperatif derlenme kalitesi (QoR-15 Anketi ile) postoperatif birinci ve ikinci günde Grup-1'e göre yüksek bulunmasına rağmen istatistiksel anlamlılık göstermedi. Postoperatif derlenme kalitesi (QoR-15) alt boyutlarına göre karşılaştırıldığında Grup-2'de ağrının postoperatif tüm ölçüm zamanlarında anlamlı olarak daha düşük olduğu saptandı (p<0.05). Grup-2'de fiziksel konforun 7. günde anlamlı olarak daha iyi olduğu görüldü (p<0.05). Grup-2'de, Grup-1 grubuna kıyasla postoperatif ilk 24 saatteki toplam opioid tüketimi anlamlı derecede azaldı (p<0.05). Postoperatif 24. saatin sonunda total ağrı skoru (VAS) Grup-2'de daha düşük olarak saptandı (p<0.001). İlk analjezik istem zamanı da Grup-2'de anlamlı olarak daha uzun bulundu (p<0.05). Opioid kaynaklı yan etkiler (bulantı-kusma ve baş ağrısı) Grup-1'de anlamlı olarak daha yüksekti (p<0.05). Disfori ve sedasyon ise Grup-2'de anlamlı olarak daha fazla görüldü (p<0.05). Sonuç: Bu çalışmanın bulguları, meme kanseri cerrahisi geçiren hastalarda anestezi indüksiyonuna eklenen düşük doz ketaminin, inflamatuar parametreleri etkilemeden postoperatif multimodal analjezi yönetiminde etkili bir strateji olduğunu göstermektedir. Düşük doz ketamin ile opioid tüketimi ve opioid yan etkileri azaltılarak hastaların perioperatif konforuna önemli katkı sağlanabilir. İnflamatuar yanıt ve derlenme kalitesi üzerine etkilerini belirlemek için farklı ketamin dozu, verilme zamanı ve süresi ile yapılacak daha çok hastanın dahil edildiği çalışmalara gereksinim olduğu düşünüldü. Anahtar Kelimeler: Ketamin, opioid, meme kanseri, postoperatif ağrı, inflamasyon, postoperatif derlenme