Konya Şehir Hastanesi'ne başvuran hastalarda raynaud fenomeni sıklığı ve raynaud fenomeninin depresyon ve anksiyete düzeyleri ile ilişkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA ULUDAĞ

Danışman: İbrahim GÜNEY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Raynaud fenomeni (RF) sıklıkla parmakların uç bölgelerinde görülen, trifazik renk değişikliği ile seyreden periferik damarların geçici vazospazmıdır. Soğuk ve/veya emosyonel strese maruziyet sonrası ataklar halinde ortaya çıkar. Toplumda görülme sıklığı birçok faktöre bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Raynaud fenomeni saptanan hastalarda primer ve sekonder ayrımının yapılması, altta yatan hastalıkların varlığının araştırılması ve hastalık saptanması durumunda tedavisinin düzenlenmesi son derece önemlidir. Çalışmamızda Konya Şehir Hastanesi'ne başvuran hastalarda Raynaud fenomeni sıklığının ve Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği uygulanarak hastalarda saptanan depresyon ve anksiyete düzeyleri ile Raynaud fenomeninin ilişkisinin araştırılmasını amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Konya Şehir Hastanesi polikliniklerine herhangi bir sebeple takip ve tedavi amacıyla başvuran, 18 yaş üstü, çalışma için onamı alınmış 610 hasta dahil edilerek tamamlandı. Başvuru sırasında tüm katılımcılara; 15 soruluk sosyodemografik özellikleri içeren anket formu ardından Raynaud fenomeni saptanmasına yönelik 15 soruluk anket formu ve 14 soruluk Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği uygulandı. Parmak uçlarında en az iki renk değişikliği olan katılımcılar RF kabul edilirken tek renk değişikliği olan katılımcılar olası RF kabul edildi. HADS ölçeğinde ise HADS-A>10 ise anksiyete var, HADS-D>7 ise depresyon var kabul edildi. İstatistiksel analizler SPSS (Statistical Packet for The Social Science) 22.0 bilgisayar programında yapıldı. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen katılımcıların %54,90'ı (n=335) kadın, %45,10'u (n=275) erkekti. Yaş ortanca değeri 32,00 (26,00-51,00) yıl olarak hesaplandı. RF sıklığı %5,7 (n=35) bulundu. Katılımcıların %18,90'ında (n=115) anksiyete saptanırken, %29,50'sinde (n=180) depresyon olduğu tespit edildi. RF saptanan katılımcıların çoğunluğu kadındı ve en sık görülen renk değişikliği beyazlaşmaydı. Anksiyete ve depresyon saptanan katılımcılarda RF tanı oranı diğer katılımcılara göre daha yüksekti (sırasıyla p değerleri; p<0,001, p=0,002). Sonuç: Çalışmamızda RF prevalansı %5,7 olarak bulunmuştur. Anksiyete ve/veya depresyon saptanan katılımcılarda RF sıklığının daha yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca birinci basamakta RF semptomlarının sorgulanması erken tanı konulması ve sekonder RF düşünülmesi durumunda ileri tetkik ve tedavi için sevk edilmesi açısından oldukça önemlidir. Anahtar Kelimeler: Anksiyete, Depresyon, Raynaud Fenomeni, Sıklık