COVID-19 enfeksiyonu geçirmiş erişkin bireylerin solunumsal semptomlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALPER AYIK
Danışman: Mehmet MERMER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: COVID-19 enfeksiyonu geçirmiş bazı bireylerde solunumsal semptomların daha sık ve daha şiddetli olduğuna dair literatürde veriler mevcuttur. Bu çalışmada, COVID-19'a bağlı oluşan solunumsal semptomların risk faktörleri ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 01.08.2022-01.11.2022 tarihleri arasında Konya Şehir Hastanesi Göğüs Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran ve çalışmaya katılmayı kabul eden 374 erişkin hasta ile gerçekleştirildi. Tüm katılımcılara Sosyo-demografik Veri Toplama Formu, Solunumsal Semptomları, Risk Faktörlerini ve Hastalığın Seyrini Sorgulama Formu ve Dispne-12 Ölçeği doldurtuldu. Verilerin analizinde SPSS 26.0 programı kullanıldı, p değerinin <0.05 olması anlamlı olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya 374 erişkin birey katıldı. Katılımcıların yaş ortalaması 49,30±0,84 yıl bulundu. Katılımcıların %52,4'ü (n=196) kadındı. Katılımcıların cinsiyetleri ile Dispne-12 puanları arasında anlamlı fark gözlemlenmedi (p=0.723). BKİ yüksek olan bireylerde Dispne-12 puanlarının yüksek olduğu bulundu (p<0,001). Çalışmayan bireylerin Dispne-12 puanlarının çalışanlara oranla yüksek olduğu tespit edildi (p=0,019). Eğitim düzeyi arttıkça Dispne-12 puanlarının azaldığı saptandı (p<0,001). Medeni durum ile Dispne-12 düzeyleri arasında anlamlı fark gözlemlenmedi (p=0.187). İlçe veya köylerde yaşayan bireylerin Dispne-12 puanları, şehir merkezinde yaşayan bireylere oranla yüksek saptandı (p<0,001). Sigara kullanan bireylerin Dispne-12 puanlarının kullanmayanlara oranla yüksek olduğu bulundu (p<0,001). Hiç egzersiz yapmayan bireylerin nadiren ya da haftada en az 1 defa egzersiz yapanlara göre daha Dispne-12 puanları yüksekti (p<0,001). Aşı olma durumu Dispne-12 düzeyi arasında anlamlı fark gözlemlenmedi (p=0.171). Kronik hastalığı bulunan bireylerin Dispne-12 puanları, kronik hastalığı bulunmayan bireylerden daha yüksek olduğu saptandı (p<0,001). Kronik hastalığı olan bireylerin hastaneye yatış oranları daha yüksek bulundu (p<0,001). Kronik hastalığı olan bireylerin COVID-19 şiddetinin daha yüksek olduğu tespit edildi (p<0,001). Kronik hastalığı olan bireylerin COVID-19 semptomlarının daha uzun süreli oldukları saptandı (p<0,001). Sonuç: Çalışmada, BKİ yüksek olan, çalışmayan, eğitim düzeyi düşük olan, kırsal alanda yaşayan, sigara kullanan, egzersiz yapmayan, kronik hastalığı bulunan bireylerin COVID-19 enfeksiyon ve dispne şiddetlerinin daha yüksek olduğu gösterildi. Bu sonuçlar ışığında, bireysel ve toplumsal olarak obezite, hareketsiz yaşam, sigara, düşük eğitim düzeyi ve kronik hastalıklar ile mücadeleye yönelik tedbirlerin arttırılması gerekmektedir. Anahtar kelimeler: COVID-19, Solunumsal Semptomlar, Dispne, Kronik Hastalıklar