İdiyopatik Parkinson hastalarında tamamlayıcı ve alternatif tedavi kullanım sıklığı ve nedenleri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: REYHAN ÇALIŞKAN HANAZAY
Danışman: Osman KORUCU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Üçüncü basamak bir eğitim araştırma hastanesinde Genel Nöroloji ve Hareket Bozukluğu Polikliniğine başvuran, 40-85 yaş arası İdiyopatik Parkinson Hastalığı (İPH) tanılı katılımcılar üzerinde tamamlayıcı ve alternatif tedaviyi (TAT) nereden duydukları, neden kullandıkları, tedaviyi uygulama sıklığı, kullanım oranları, tedaviden fayda görme oranları ile bu tedaviye ilişkin düşüncelerini değerlendiren tanımlayıcı bir çalışma yapmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, 1 Nisan 2024 – 1 Nisan 2025 tarihleri arasında Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde, MDS-PD (Hareket Bozuklukları Derneği - Parkinson Hastalığı) kriterlerine göre İPH tanısı almış 100 hasta ile yürütülmüştür. Veriler, demografik ve klinik bilgiler ile TAT kullanımına yönelik verileri içeren Olgu Rapor Formu yoluyla, hekim görüşmesi ve hasta yakını doğrulanmasıyla toplanmıştır. Tüm katılımcılardan bilgilendirilmiş onam alınmış, veriler p<0.05 anlamlılık düzeyinde analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya % 63'ü erkek olmak üzere toplam 100 İPH tanılı katılımcı dahil edilmiş ve yaş ortalaması 70,0±9,6 yıldır. Hastaların %48'i TAT kullanmakta olup en sık tercih edilen yöntem % 68,8 oran ile egzersizdir. TAT kullanan hastalara TAT'ı önerenlerin %58,3'ü doktordur. TAT kullanan hastaların %50'si düzenli TAT kullanmaktadır. Hastaların %64,6'sı TAT'tan tatmin olmuştur. TAT'tan tatmin olma, iki çeşit TAT kullananlarda (p=0.009) ve doktor önerisiyle kullananlarda (p=0.036) anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Maliyet algısı memnuniyeti etkilemiş olup ücretsiz algılayanlarda tatmin oranı %74,3'tür (p=0.039). Yaş (p=0.889), cinsiyet (p=1.000), eğitim düzeyi ( p=0.080), tanı süresi (p=0.605), yıllık doktora başvuru sayısı, günlük tablet sayısı ( p=0.201), kullanım sıklığı (p=0.546) ve TAT kullanım zamanı( p=0.742) ile TAT 'tan tatmin olma arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Yaş (p=0.312), cinsiyet (p=0.121), eğitim düzeyi ( p=0.725), tanı süresi (p=0.350), doktora başvuru sayısı ( p=0.827) ve tablet sayısı ( p=0.488) ile TAT kullanımı arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Sonuç: Çalışmamız, İPH tanılı katılımcıların TAT kullanımının demografik veya klinik değişkenlerle anlamlı ilişki göstermediğini, daha çok bireysel tercihlere dayandığını ortaya koymuştur. Katılımcıların yaklaşık yarısı TAT kullanmakta olup, en sık tercih edilen yöntem egzersizdir. TAT, hasta popülasyonumuzda çoğunlukla doktor önerisiyle kullanılmakta ve düzenli kullanım yaygındır. Memnuniyet düzeyi, kullanılan yöntem sayısı ve doktor yönlendirmesi ile artmakta; ancak demografik veya klinik değişkenlerle anlamlı ilişki göstermemektedir. Bulgular, İPH hastalarının tamamlayıcı yaklaşımlara açık olduğunu ve bu yöntemlerden anlamlı düzeyde fayda sağladığını göstermektedir. Bu nedenle, TAT'ın hasta güvenliği açısından sorgulanması, bilimsel temelli yönlendirme yapılması, açık iletişim kurulması ve multidisipliner iş birliğiyle sürecin desteklenmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Parkinson Hastalığı, Alternatif Tedavi, Tamamlayıcı Tedavi