Yaşlı bireylerde düşme korkusuna bağlı kaçınma davranışının günlük yaşam aktivitelerine etkisinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEYDA BAY AŞIK

Danışman: Okcan BASAT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada; yaşlı bireylerde düşme korkusuna bağlı kaçınma davranışının günlük yaşam aktiviteleri (GYA) düzeyine etkisini incelemek amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma; tek merkezli, prospektif, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bir çalışma olarak planlandı. Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne 27.04.2023-25.07.2023 tarihleri arasında başvuran 65 yaş ve üzeri kişilerden çalışmaya dahil etme kriterlerini karşılayan gönüllüler ile gerçekleştirildi. Verilerin elde edilmesinde Hasta Bilgi Formu, Lawton-Enstrümental Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (LEGYAÖ) ve Düşme Korkusu Kaçınma-Davranış Anketi (DKKDA) kullanıldı. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 317 katılımcının yaş ortalaması 71,53±6,06 yıl (min:65-max:95) idi. %21,7'si (n=69) düşmeden kaçınma davranışı göstermekteydi. LEGYAÖ puanı ortalama 6,87±1,54 (min:0-max:8) iken DKKDA ortalama puanı 10,61±13,02 (min:0-max:56) idi. LEGYAÖ puanı ile DKKDA puanı arasında anlamlı korelasyon bulundu (r:-0,421; p:0,001). Yaş ile LEGYAÖ puanı arasında anlamlı korelasyon bulundu (r:-0,480 p:0,001). Yaş ve Beden Kitle İndeksi (BKİ) ile DKKDA toplam puanı arasında da anlamlı korelasyon saptandı (r:0,181 p:0,001; r: 0,156 p:0,005, sırasıyla). Kronik hastalığı olanların ve ilaç kullananların DKKDA puanları daha yüksek iken LEGYAÖ puanları daha düşüktü (hepsi için p:0,001).Sonuç: Yaşlı bireylerin yaklaşık beşte biri düşme korkusundan dolayı kaçınma davranışı göstermekte idi. GYA düzeyleri arttıkça düşmeden kaçınma davranışı azalmakta idi. Kronik hastalıklar, ilaç kullanımı, yaş ve BKİ, hem GYA hem de düşme korkusundan dolayı kaçınma davranışınım olumsuz etkileyen faktörlerdi. Yaşlılarda GYA'da iyileştirme için düşme riskine yönelik tedbirler alınıp düşme korkusunun azaltılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Düşme korkusu, kaçınma davranışı, günlük yaşam aktiviteleri