Gebeliğe ilişkin risk algısının gebelik döneminde aşılanma durumuna ve aşı tereddütüne etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE BETÜL AKÇAM
Danışman: Okcan BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve amaç: Gebelik döneminde aşılanma, annenin ve yenidoğanın enfeksiyonlara karşı bağışıklığı açısından önemlidir. Bu çalışmanın amacı; gebelerde risk algısının gebelikte aşı yaptırma durumu ve aşı tereddütü üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Yöntem: Bu çalışma; tek merkezli, prospektif ve analitik bir çalışma olarak planlandı. Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne 20 Mayıs-15 Ağustos 2022 tarihleri arasında başvuran ve dahil edilme kriterlerine uyan 18 yaş ve üzeri gebelerle yapıldı. Hasta Bilgi Formu ile katılımcıların sosyodemografik verileri, tıbbi ve obstetrik öyküleri, gebelik sırasında ve öncesinde aşılanma durumları sorgulandı. Gebelerin aşıyı kabul etme istekliliğini ölçmede Aşı Tereddüt Ölçeği (ATÖ), kendilerine ve bebeklerine yönelik risk algılarını ölçmede Gebelikte Risk Algısı Ölçeği (GRAÖ) kullanıldı. Verilerin analizinde SPSS 25.0 paket programı kullanıldı. p<0.05 istatistikçe anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 350 gebenin yaş ortalaması 29,62±5,23 idi. Gebelik haftası ortalama 24,10±9,52 iken %16.9'u(n=59) riskli gebelik idi. Ölçeklerden alınan toplam puanlar ATÖ için ortalama 26.53 (min:7-max:35) iken GRAÖ için 28,16 (min:0-max:77,44) idi. Yaş, gebelik haftası, eğitim, gelir durumu, kronik hastalık varlığı, riskli gebelik durumu, önceki gebeliğinde sağlık sorunu yaşama durumu ile GRAÖ arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. (r=0.202 p<0.001; r=-0.116 p=0.030; F=7,146 p<0.001; F=3,099 p=0.046; t=-1,979 p=0.049; t=-4,971 p<0.001; t=-2,573 p=0.011, sırasıyla). Çalışma durumu, mevcut gebeliğinde sağlık sorunu yaşama, düzenli muayeneye gidiyor olma ile de ATÖ arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. (F=5,271 p=0.001, t=2,665 p=0.008, t=2,404 p=0.023, sırasıyla). Risk algısı ile aşı tereddütü arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Sonuç: Bu çalışmada gebelikte risk algısı ile aşı tereddütü arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Bununla birlikte çalışma durumu, düzenli muayeneye gitme durumu ve mevcut gebeliğinde sağlık sorunu yaşama durumu aşı tereddütünü etkileyen faktörlerdi. Yaş, gebelik haftası, eğitim seviyesi, gelir düzeyi, kronik hastalık varlığı, riskli gebeliğe sahip olma ve önceki gebeliğinde sağlık sorunu yaşama durumu ise risk algısını etkileyen faktörlerdi. Anahtar Kelimeler: Aşı, Aşı Tereddütü, Gebelik, Risk Algısı