18-24 yaş arası bireylerin beden algısının ve benlik saygısının incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞÇE AKBAŞ
Danışman: Güzin ZEREN ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: 18-24 yaş aralığında bulunan kadın ve erkeklerde beden algı bozukluğu olup olmadığının, benlik saygısının ve beden algısıyla benlik saygısı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Şişli Hamidiye Etfal Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği Polikliniğine 2022-2023 yıllarında 3 ay süre içinde başvuran 18-24 yaş arasındaki bireylere sosyodemografik veri formu, 40 maddeden oluşan Beden Algısı Ölçeği, 12 maddede oluşan Sosyal Fizik Kaygı Envanteri ve 10 sorudan oluşan Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ile tarafımızca oluşturulan anket, yüz yüze görüşme esas alınarak doldurulmuştur. SPSS 25.0 programı istatistiksel analiz amacıyla kullanıldı. Bulgular: Toplam 227 kişi çalışmaya dahil edildi. Çalışmamıza %67,8 (n=154) kadın %32,2 (n=73) erkek katıldı. Katılımcıların %58,1 (n=132) üniversite mezunu, %23,8 (n=54) lise mezunu olduğunu belirtmiştir. Katılımcıların belirttiği boy ve kilo oranlarıyla hesapladığımız beden kitle endeksine (BKİ) göre %54,6 (n=124) normal, %27,8(n=63) kilolu, %7(n:16) obez olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların %69,2 (n=157) sigara içmediğini belirtmiştir. Katılımcıların %59,9 (n=136) kilo vermek istediğini belirtmiştir. Katılımcıların %29,1 (n=66) kilosundan memnun olduğunu belirtmiştir. Katılımcıların %72,2 (n=164) son 6 ayda zayıflamak için diyet uygulamamıştır. Katılımcıların %52,9 (n=120) düzenli egzersiz yaptığını belirtmiştir. Katılımcıların %65,2 (n=148) sosyal medyada çok fazla zaman geçirdiğini belirtmiştir. Beden Algısı Ölçeği uygulanan katılımcıların bu anketten min:44 puan max:191 puan aldığı belirlenmiştir. Katılımcılar Sosyal Fizik Kaygı Envanterinden min:12 puan max:60 puan almışlardır. Katılımcılar Benlik Saygısı Ölçeğine göre gruplandıklarında %74,4 (n=169) yüksek benlik saygısı, %25,1 (n=57) orta benlik saygısı, %0,4 (n=1) düşük benlik saygısına sahip olarak belirlenmiştir. SFKE toplam puanı ile cinsiyet arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Kadınların erkeklere kıyasla SFKE toplam puanları daha yüksek bulunmuştur. Beden algısı ölçeği toplam puanı ile 'Ağırlık bakımından kendinizi nasıl tanımlarsınız?' değişkeni arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Benlik saygısı ölçeği toplam puanı ile 'Ağırlık bakımından kendinizi nasıl tanımlarsınız?' değişkeni arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Sonuç: Toplumda yaygın görülmesine ve bir yüzyıldan uzun süredir literatürde tanımlı olmasına rağmen beden algı bozukluğu yeterince tanınmamaktadır. Yaşam kalitesini düşürmesi, özkıyım girişimlerine yol açması, kronik seyirli ve tedaviye dirençli olması sebebi ile uygun tanı ve tedavi süreci önem taşımaktadır. Genç yaş grubu olan 18-24 yaş grubunun katılımıyla gerçekleştirilen çalışmamızda bireylerin beden imajlarından memnun olmadığı durumlarda beden algısında bozukluk olduğu, benlik saygısının azaldığı ve sosyal görünüş kaygısı taşıdığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Beden algı, benlik saygı, beden kitle endeksi, obezite