Radyoterapi ototoksisitesine tetrametilpirazin'in etkisi: Deneysel rat çalışması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KAYSERİ ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, KULAK BURUN BOĞAZ VE BAŞ-BOYUN CERRAHİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA ŞAHİN
Danışman: İbrahim ÖZCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Ototoksisite çeşitli terapötik ajanlar ve kimyasal maddelerle karşılaşma sonucu koklear ve vestibüler organda ortaya çıkan hasarlanmaya verilen genel bir isimdir. Baş-boyun kanserleri nedeni ile radyoterapi (RT) uygulanan hastalar yüksek doz radyasyona maruz kalırlar. Tetrametilpirazin'in (TMP); antikoagülasyon, trombosit agregasyonunun inhibisyonu, antiinflamasyon gibi biyolojik özellikleri sayesinde kapiller dilatasyon, mikrosirkülasyonda iyileşme, reaktif oksijen radikallerine karşı korumada etkili olduğu savunulmaktadır. Bu çalışmada, TMP'in, hem iç kulak üzerine ototoksik tesirinin hem de radyoterapi ototoksitesine karşı koruyucu etkisinin olup olmadığını deneysel olarak işitsel beyin sapı cevabı (ABR) otoakustik emisyon testi (OAE) ve histopatolojik yöntemlerle gösterilmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve yöntem: Çalışmada 40 adet erişkin, dişi Spraque Dawley cinsi rat randomize olarak 4 gruba ayrıldı. Birinci grup olan RT grubuna (n=10) 5 gün süreyle günlük RT verildi. İkinci grup olan RT+TMP grubuna (n=10) 5 gün süre ile günde tek doz 140 mg/kg TMP i.p. olarak verildi ve TMP uygulanmasını takiben 1 saat sonra RT verildi. Üçüncü grup olan TMP grubuna (n=10) 5 gün süre ile günde tek doz 140 mg/kg TMP verildi. Dördüncü grup olan kontol grubuna (n=10) 5 gün süre ile i.p. olarak 1.5 ml serum fizyolojik (SF) uygulandı. İşlem öncesi ve sonrası tüm gruplara genel anestezi altında distosiyon ürünü otoakustik emisyon (DPOAE) ve ABR ölçümleri yapıldı. Tüm ölçümler tamamlandıktan sonra, ratlar derin anestezi altında dekapitasyon yöntemi ile sakrifiye edildi ve temporal kemikler histolojik değerlendirme için formol içinde tespit edildi. Bulgular: Birinci grupta RT verilmesini takiben DPOAE ve ABR değerleri anlamlı derecede bozuldu. Üçüncü grupta kontrol grubu olan dördüncü gruba benzer şekilde TMP uygulamasını takiben DPOAE ve ABR değerlerinde herhangi bir bozulma izlenmedi. İkinci grupta ise RT sonrası TMP uygulamasını takiben yapılan DPOAE ve ABR testlerinde birinci gruba kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede farklılık izlendi ve bu farklılık TMP'in RT ototoksisitesine koruyucu etkisi olduğu yönünde yorumlandı. Ayrıca birinci grup için Hematoksilen & eozin boyamada ve CASPAS-3 immünreaktivitesi üzerinden yapılan değerlendirmede dış tüylü hücrelerde artmış hasar, stria vaskularis ve spiral ganglion hücrelerinde belirgin artmış vakuolizasyon ve nükleer dejenerasyon ortalama puanları diğer gruplara göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Sonuç: RT ototoksisitesinde TMP koruyucudur ve bu koruyucu etki elektrofizyolojik ve immünohistopatolojik yöntemlerle gösterilmiştir. Anahtar kelimeler: Tetrametilpirazin, ototoksisite, radyoterapi, hayvan çalışması