Adölesan idiyopatik skolyoz tanılı ergenlerde akran zorbalığının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA RABİA TAŞPOLAT
Danışman: Yasin ÇALIŞKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, adölesan idiyopatik skolyoz (AIS) tanısı almış ergenlerde akran zorbalığını değerlendirmek; AIS'in beden imgesi, benlik saygısı, yaşam kalitesi, anksiyete ve depresif semptomlar üzerindeki etkilerini incelemek ve akran zorbalığının bu psikososyal değişkenlerle ilişkisinin araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Ekim 2023- Aralık 2024 tarihleri arasında İstanbul S.B.Ü. Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Polikliniği'ne başvuran, 10-17 yaş aralığındaki Adölesan İdiyopatik Skolyoz (AIS) tanısı almış 100 hasta ile tipik gelişim gösteren 100 çocuktan oluşan kontrol grubunu incelemektedir. Hastalarla klinik psikiyatrik görüşme gerçekleştirilmiş ve ardından Sosyodemografik Veri Formu, Olweus Öğrenciler için Akran Zorbalığı Anketi, Çocukluk Çağı Anksiyete Tarama Ölçeği Özbildirim Formu, Çocukluk Çağı Depresyon Envanteri, Skolyoz Araştırmaları Derneği-22 (SRS-22) Yaşam Kalitesi Ölçeği, Skolyoza İlişkin Beden İmgesi Ölçeği ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise Sosyodemografik Veri Formu, Olweus Öğrenciler için Akran Zorbalığı Anketi, Çocukluk Çağı Anksiyete Tarama Ölçeği Özbildirim Formu, Çocukluk Çağı Depresyon Envanteri ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan hasta grubundaki çocukların %74'ü kız, %26'sı erkekti ve yaş ortalamaları 14,2 ± 1,82 (10-17 yaş arası) idi. Hastaların Cobb açıları ortalama 30,66 ± 13,26 derece olarak ölçülmüştür. AIS tanılı ergenler, sağlıklı kontrol grubuna göre daha fazla akran zorbalığına uğramış olup doğrudan, dolaylı, sözel ve ilişkisel zorbalık türlerinin her birinde anlamlı farklılıklar bulunmuştur. AIS tanılı ergenlerle sağlıklı kontrol grubu karşılaştırıldığında, depresif semptomlar, anksiyete semptomları ve benlik saygısı arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Ayrıca, AIS tanılı ergenler ile sağlıklı kontrol grubu arasında zorba olma olasılığı açısından da anlamlı bir fark bulunmamıştır. Hastaların Cobb açısı arttıkça yaşam kalitesinin azaldığı ve beden imgesinin olumsuz olduğu saptanmıştır. Cobb açısı ile sosyal anksiyete arasında anlamlı bir pozitif ilişki saptanmıştır. AIS tanısı olup zorbalık kurbanı olan ergenlerin zorbalık kurbanı olmayanlara göre daha fazla depresif semptom ve anksiyete semptomları gösterdiği; benlik saygılarının ve yaşam kalitelerinin daha düşük olduğu, beden imgelerinin olumsuz olduğu saptanmıştır. Lojistik regresyon analizinde; skolyozun dış görünüşte fark edilir olması, anksiyete düzeyi, benlik saygısının insanlara güvenme alt boyutu ve psikosomatik belirtiler alt boyutu akran zorbalığında kurban olma durumunun anlamlı yordayıcıları olarak bulunmuştur. Sonuç: AIS tanılı ergenlerde akran zorbalığına uğrama oranının sağlıklı ergenlere göre daha sık olduğu ve bu durumun anksiyete, depresyon, yaşam kalitesi ve beden imgesine olumsuz etkileri olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgular, AIS tanılı ergenlerin psikososyal destek gereksinimlerini vurgulamaktadır ve tedavi sürecinde ruhsal değerlendirme ve destek uygulamalarının önemini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Adölesan İdiyopatik Skolyoz, Akran Zorbalığı, Anksiyete, Depresyon, Beden İmgesi, Yaşam Kalitesi