Palmoplantar psoriazis ve palmoplantar ekzema hastalarında doku IL-17, IL-23, IL-36α ve IL-36γ ekspresyonlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OZAN ERDEM
Danışman: Ayşe Esra KOKU AKSU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Psoriazisin palmoplantar bölge tutulumu, hiperkeratotik plaklardan, saf püstüler lezyonlara kadar değişebilen geniş bir yelpazede ortaya çıkar. Hiperkeratotik plaklarla karakterize palmoplantar plak psoriazis (PP), klinik ve histopatolojik olarak palmoplantar ekzema (PE) ile birçok açıdan benzerlik gösterir. Palmoplantar püstüler psoriazis (PPP) ise kliniği ile PP'den farklılık göstermesine rağmen immünopatogenezi ile psoriazis spektrumunun doğal bağışık yanıtın ön planda olduğu bir ucunu temsil eder. Çalışmamız IL-17, IL-23, IL-36α ve IL-36γ'nın palmoplantar bölgeyi tutan PP, PE ve PPP hastalıklarında birlikte değerlendirileceği ilk çalışma olacaktır. Bu sayede farklı psoriazis tiplerindeki ve bu psoriazis tiplerinin ekzema grubu hastalıklar ile arasındaki ayırt ettirici histopatolojik ve immünohistokimyasal bulguların ortaya konması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ocak 2010-Mayıs 2019 tarihleri arasında SBÜ İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dermatoloji Kliniği'ne başvurmuş, klinik bulgular ile 30'u PP, 30'u PE ve 30'u PPP tanısı alan toplam 90 hasta dahil edildi. Hastaların demografik, klinik ve laboratuvar özellikleri hasta dosyaları ve tanı anında çekilen hasta fotoğrafları taranarak kaydedildi. Histopatolojik değerlendirme ilk tanı anında alınmış biyopsi materyallerinin Hematoksilen-Eozin ile boyalı kesitleriyle yapıldı. İmmünohistokimyasal çalışma için formalinle fikse parafine gömülü doku blokları patoloji arşivinden çıkarıldı. Dört μm kalınlığındaki doku kesitleri IL-17, IL-23, IL-36α ve IL-36γ antikoları ile boyanarak ışık mikroskopu altında incelendi. IL-17 ve IL-23 epidermis ve dermiste boyanan inflamatuar hücre oranı, IL-36α ve IL-36γ epidermis alt ve üst katmanlarında boyanma yaygınlığı ve şiddeti açısından derecelendirilerek değerlendirildi. Bulgular: PP hastalarında PE hastalarına kıyasla IL-36α ve IL-36γ ekspresyonu epidermis üst katmanlarında daha yaygın ve şiddetliydi. IL-17 ve IL-23 ekspresyonu PP ve PE hastalarında birbirine benzer oranlarda gözlendi. Edinsel bağışık yanıtta görev alan IL-17 ve IL-23 ekspresyonu PP hastalarında, doğal bağışık yanıtta görev alan IL-36α ve IL-36γ ekspresyonu PPP hastalarında ön plandaydı. IL-36α ve IL-36γ ile PPP hastalarında püstül çevresinde ve ekrin bezlerde yoğun boyanma saptandı. Histopatolojik olarak PP ile PE ayrımında en önemli bulgular ise yaygın granüler tabaka kaybı ve regüler psoriaziform epidermal hiperplaziydi. Sonuç: PP ve PE ayırıcı tanısında IL-36α ve IL-36γ'nın immünohistokimyasal bir biyobelirteç olarak kullanılabileceği, PPP patogenezinde doğal bağışık yanıtta görev alan IL-36α ve IL-36γ'nın önemli rol oynadığı sonucuna varıldı. Anahtar kelimeler: ekzema, IL-17, IL-23, IL-36, immünohistokimya, palmoplantar, psoriazis