Majör depresif bozukluk ve bipolar bozukluk tanılı ergenlerin bilişsel ve klinik özelliklerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ÇOCUK VE ERGEN PSİKİYATRİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE CAN KALEOĞLU
Danışman: Gül KARAÇETİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Bu çalışmanın amacı bipolar ve unipolar depresyon ayrımının erken yapılması için Majör Depresif Bozukluk (MDB) ve Bipolar Bozukluk (BB) tanısı olan hastaların melankoli, şizotipi gibi klinik özellikleri ve nörobilişsel fonksiyonlarındaki bozulmaların karşılaştırılmasıdır. YÖNTEM: Çalışmamıza 150 MDB ve 72 BB Olguları, 30 Sağlıklı Kontrol (SK) dahil edilmiştir. Araştırmacı tarafından oluşturulan form ile ailelerden ve çocuklardan sosyodemografik bilgiler edinilmiştir. 10-18 yaş arasındaki ergenlerde klinik özellikleri değerlendirmek için; Klinik Global İzlenim Ölçeği (KGİ-Ş), Çocuklar için Depresyon Derecelendirme Ölçeği (ÇDDÖ), Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ), Çocuklar İçin Genel Değerlendirme Ölçeği (CGAS), Sydney Melankoli Prototip Endeksi Ölçeği (SMPI), Sürekli Kaygı Envanteri-II (STAI-II), Şizotipal Kişilik Ölçeği-Kısa Form (SPQ-B), Barratt Dürtüsellik Ölçeği-11 (BIS-11), Yıkıcı Davranım Bozuklukları İçin DSM-IV'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği, Premorbid Uyum Ölçeği (PAS) kullanılmıştır. Örneklemde nörobilişsel özellikleri değerlendirmek için İma Testi, Yüzler Testi ve Kaliforniya Sözel Öğrenme Testi-Çocuk Formu (CVLT-C) testleri uygulanmıştır. Premorbid İşlevsellik ve Kristalize Zeka, WISC-R ve WAIS-R genel bilgi alt testleri aracılığı ile değerlendirilmiştir. BULGULAR: 222 olgu ve 30 SK çalışmaya dahil edilmiştir. Olgu grupları MDB ve BB olarak iki gruba ayrılmıştır. Sözel öğrenme ve bellek becerilerini değerlendiren CVLT-C testinde BB olgu grubu, MDB olgu grubu ve SK grubuna göre daha düşük performans göstermiştir (p<0.001). Yüzler testinde gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. İma testinde ise BB olgu grubu en düşük performansı göstermiştir. MDB olgu grubu ise BB olgu grubuna göre daha yüksek, SK grubuna göre ise daha düşük performans göstermiştir (p<0.001). MDB olgularında depresyonun şiddeti ile CVLT-C skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı, düşük düzeyde negatif korelasyon saptanmıştır (r=-0.169, p=0.039). Olgu gruplarında melankoli özelliklerinin görülme sıklığı arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. SPQ-B ile çalışmadaki diğer ölçek ve testler karşılaştırıldığında; STAI-II'nin, SPQ-B'nin en kuvvetli yordayıcısı olduğu saptanmıştır (r=0.646, p<0.001). SONUÇ: Sözel öğrenme ve bellek becerilerinin, BB olgularında MDB olgularına göre daha fazla bozulduğu saptanmıştır. MDB'de, depresyonun şiddeti ile sözel öğrenme becerileri ilişkili bulunmuştur. Zihin kuramı becerilerinin ise BB olgularında; MDB olgu grubuna ve SK grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla bozulduğu saptanmıştır. Melankoli özellikleri, iki grup arasında anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Şizotipal kişilik özelliklerinin, anksiyete semptomları ile yakın ilişkili olduğu gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Bipolar Bozukluk, Majör Depresif Bozukluk, Nörobiliş, Melankoli, Şizotipi İletişim: dr.mervecnn@gmail.com