65 yaş üstü travma hastalarının sosyodemografik özellikleri ve acil servis kalite indikatörlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NESLİHAN GÜNEŞEBAKAN
Danışman: Mustafa KEŞAPLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Geriatrik popülasyonlarda ortaya çıkan fizyolojik ve yaşamsal değişikliklere bağlı olarak travmaların mortalite ve morbiditesi artmaktadır. Çalışmamızda 65 yaş ve üzeri travma hastalarının sosyodemografik verileri ile acil servis kalite indikatörlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Acil Tıp Kliniğine Eylül 2021-Kasım 2021 tarihleri arasında başvuran 65 yaş üzeri travma hastaları prospektif olarak değerlendirildi. Hastaların yaş, cinsiyet, başvuru şekli, başvuru zamanı, başvuru şikayeti, travma mekanizması, belirlenen travmatik lezyon ve travma bölgesi, Glasgow Koma Skoru (GKS), Yaralanam Şiddet Skoru (YŞS), Frail Kırılganlık İndeksleri, tanı, yatış durumları, acil serviste kalış süreleri, sonuçlar ve maliyet analizleri değerlendirildi. Ayrıca hastaların 72 saat sonra tekrar başvuru ve ölüm durumları e-nabız, ölüm bildirim sistemi ve hastanemiz veri tabanı kullanılarak belirlendi. Bulgular: Çalışma dönemi boyunca, travma nedeniyle 65 yaş ve üstü 364 hasta başvurdu. Çalışma için 210 kişi analize dahil edildi. Çalışma hastalarının 108'i (%51.4) erkek, 102'si (%48.6) ise kadındı. Yaş medyan (ortanca) değeri 73.0'tü (IQR: 67, 79). Çalışmaya alınan hastaların travma mekanizmaları incelendiğinde ilk üç sırayı basit düşmeler (n=151, % 71,9), kesici delici alet yaralanmaları (%11, n=23) ve motorlu araç kazası (%9, n=16) oluşturmaktaydı. Basit düşmelerin %52,9'su (n=111) ev içinde, %47,1'si (n=99) ise ev dışında gerçekleşmişti. Hastalar Frail Kırılganlık Anketi skorlarına göre karşılaştırıldığında Kırılganlık skoru artıkça yaşta anlamlı biçimde artmaktaydı(p=0,000). Frail grubuna giren hastaların YŞS'si diğer iki gruba göre anlamlı biçimde daha yüksekti (normal 2, vs pre-frail 2, frail 4; p=0,007). Travma nedenlerine bakıldığında pre-frail ve frail grubunda normal gruba göre basit düşme oranları daha yüksekti (normal %61,8 vs pre-frail %75,3 vs % frail 80,3; p=0,041). Pre-frail grubu yaya yaralanmaları sıklığı açısından diğer iki gruptan anlamlı olarak yüksek iken (normal %0 vs pre-frail %9,6 vs frail %3,3; p=0,014), normal grup delici-kesici alet yaralanmaları sıklığı açısından diğer iki gruptan anlamlı olarak daha yüksekti (normal %22,4 vs pre-frail %4,1 vs frail %4,9; p=0,000). Sonuç: Bu çalışmanın sonuçlarına göre üçüncü basamak acil servise başvuran 65 yaş ve üstü travma hastalarının büyük çoğunluğu komorbiditesi olup ilaç kullanmakta olan, apartman dairesinde bir yakını ile yaşamakta ve orta ekonomik sınıfa ait bireylerden oluşmaktadır. Bu hasta grubunda acil servise travma nedenli en sık başvuru nedeni basit düşmelerdir. En sık eksremite travmaları görülmekte olup, en sık konsültasyon istenen ve yatış yapılan bölüm ortopedidir. Kırılganlık indeksine göre Frail grubunda sınıflanan hastaların YŞS'ları diğerlerine göre daha yüksektir. Yaşlı hastaların acil serviste travma yönetimi fizyolojik değişiklikler sebebi ile detaylı yapılmalıdır. Travma yönetimine ait kalite indikatörleri geliştirilmesi ve uygulanması mortalite ve morbidite üzerinde olumlu etki yapacağı kanaatindeyiz. AnahtarKelimeler: Geriatrik Travma, Kalite İndikatörleri, Kırılganlık, Düşme