Polikistik over sendromu tanısı almış hastalarda serum kallistatin düzeyinin araştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE KOLCU EVRAN

Danışman: Metin KABA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Polikistik Over Sendromu (PKOS), kadınlarda üreme sağlığına etki eden en yaygın endokrin bozukluklardan biridir. Sadece ovulasyon sorunlarıyla değil, beraberinde abdominal obezite, insülin direnci, metabolik sendrom ve kronik inflamasyon gibi çok sayıda sistemi etkilemektedir. Çok yönlü yapısı sebebiyle, hastalığın etyopatolojisinde rol oynayan yeni belirteçlerin belirlenmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Son dönemde gerçekleştirilen çalışmalarda, kallistatin adlı proteinin, antioksidan ve antiinflamatuar etkileri sebebiyle bu sendromla alakalı aşamalarda bulunabileceği düşünülmektedir. Kallistatin, oksidatif stresin azaltılması, vasküler homeostazın sürdürülmesi ve inflamatuvar yanıtın kontrol altına alınmasında etkili bir proteindir. Kanda bulunan kallistatin düzeylerinin, PKOS tanısı almış olan kadınlarda nasıl bir değişim meydana getirdiği üzerine yapılan çalışmalar sonucunda elde edilen bulgular, bu proteinin hastalığın fizyolojik gidişatıyla ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Serum örneklerinden elde edilen veriler, PKOS tanısı almış hastalarda kallistatin düzeylerinin önemli ölçüde farklılaştığını göstermektedir. Bu değişimin, sendromun gidişatında etkili olan inflamasyon ve oksidatif stres gibi süreçlerle ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Kallistatinin bu yöndeki görevi, sadece biyokimyasal bir yanıt değil, aynı zamanda gözlem ve tanı süreçlerinde de göz önünde bulundurulacak bir biyobelirteç olabileceğini göstermektedir. PKOS hastalığının temelinde bulunan kompleks mekanizmaların daha iyi anlaşılabilmesi için kallistatin düzeyine dikkat edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu düşünce, gelecekte yapılacak daha kapsamlı çalışmaların planlanmasına da zemin hazırlayabilir. Yapılan bu çalışmanın amacı, PKOS tanısı almış kadınlarda serum kallistatin düzeylerinin sağlıklı bireylerle karşılaştırılmasıdır. Bu bağlamda araştırma, gözlemsel, prospektif, analitik bir vaka-kontrol çalışması olarak tasarlanmıştır. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı'na başvuran ve PKOS tanısı alan 44 olgu çalışma grubunu, sağlıklı 44 kişi ise kontrol grubunu oluşturmaktadır. Yapılan analizler sonucunda, vaka ve kontrol grupları arasında bazı hematolojik, hormonal, metabolik ve biyokimyasal parametrelerde anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Vaka grubunda hemoglobin, trombosit, lenfosit, androjen düzeyleri ve insülin direnci göstergeleri daha yüksek bulunurken; kontrol grubunda folikül stimülan hormon, koagülasyon parametreleri ve D-dimer değerleri daha yüksek düzeydedir. Kategorik değişkenlerde, polikistik over morfolojisi ve ovaryan disfonksiyon vaka grubunda; gebelik ve doğum öyküsü ise kontrol grubunda daha belirgin olarak ortaya çıkmıştır. Korelasyon analizlerinde, kontrol grubunda ilişkiler sınırlı kalırken, vaka grubunda hormonal, metabolik ve inflamatuvar parametreler arasında daha güçlü ve yaygın ilişkiler belirlenmiştir.