Serum TFF-3 düzeyinin Hashimoto tiroiditi ve eşlik eden konstipasyonla ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA MEMİŞ ULU
Danışman: İhsan ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Hashimoto tiroiditi (HT), otoimmün bir tiroid hastalığı olup kronik lenfositik tiroidit olarak da tanımlanmaktadır. HT'de en sık semptomlar arasında kilo artışı, cilt kuruluğu, soğuğa intolerans, yorgunluk, saç dökülmesi, miksödem ve konstipasyon yer almaktadır. Konstipasyon, dışkılama sıklığında azalma, zorluk ya da sert dışkı ile karakterize edilen ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyen bir gastrointestinal disfonksiyondur. Trefoil faktör ailesi 3 (TFF-3), özellikle ince bağırsak ve kolonun goblet hücrelerinde eksprese edilen, epitel bütünlüğünün korunması ve rejenerasyonunda görevli bir peptittir. HT ve belirtisi olan konstipasyonun, gastrointestinal sistem mukozal bütünlüğünün bir göstergesi olan TFF-3 düzeyleri ile ilişkili olduğunu düşünmekteyiz. Bu çalışmada, HT olan bireylerde konstipasyon sıklığını, serum TFF-3 düzeylerinin HT'nin klinik evrelerine göre değişimini, TFF-3 ile konstipasyon arasındaki ilişkiyi ve TFF-3'ün HT'ye bağlı konstipasyonu öngörmedeki tanısal değerini incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 138 yeni tanı HT olgusu ve 40 sağlıklı kontrol dahil edildi. HT olguları tiroid fonksiyon testleri sonucuna göre ötiroid, subklinik ve aşikâr hipotiroidi olarak klinik evrelere ayrıldı. Serum TFF-3 düzeyi ELISA yöntemiyle ölçüldü. TFF-3 düzeyleri, HT klinik evrelerine göre karşılaştırmalı olarak değerlendirildi. Regresyon analizi ile konstipasyon ile ilişkili olan risk faktörleri belirlendi. İstatistiksel analizler IBM SPSS 26.0 programı kullanılarak yapıldı. Bulgular: Çalışmamız sonucunda aşikâr hipotiroidi olgularında, ötiroid ve subklinik hipotiroidi olgularına kıyasla konstipasyon oranı daha yüksek saptandı (sırasıyla %37,3; %18,6 ve %25,0; p <0,001). Serum TFF-3 düzeyleri HT'nin tüm alt gruplarında kontrol grubuna kıyasla daha düşük bulundu (aşikâr hipotiroidi: 352,8 pg/mL; subklinik hipotiroidi: 364,8 pg/mL; ötiroid: 402,8 pg/mL; kontrol grubu: 455,6 pg/mL; p=0,015). Serum TFF-3 düzeyi ile TSH arasında negatif korelasyon (r =-0,407, p<0,001), sT4 ile pozitif korelasyon (r=0,434; p<0,001) saptandı. Tek değişkenli regresyon analizinde yaş (OR=1,04, p=0,039), düşük TFF-3 düzeyi (OR=0,98, p<0,001), düşük sT4 düzeyi (OR=0,14, p=0,004) ve artan TSH düzeyi (OR=1,07, p=0,050) konstipasyon ile anlamlı olarak ilişkili bulundu. Çok değişkenli regresyon analizinde yaş (OR=1,03, p=0,044), düşük TFF-3 düzeyi (OR=0,98, p=0,005) ve düşük sT4 düzeyi (OR=0,13, p=0,005) konstipasyon için bağımsız risk faktörü olarak saptandı. HT olgularında konstipasyon tanısal ayrımcılığında TFF3 düzeyinin yüksek AUC oranına sahip olduğu saptandı (AUC: 0,709 ± 0,05; GA %95: 0,626–0,783; p<0,001). Sonuç: Konstipasyonun, HT'de yalnızca tiroid hormon yetersizliğiyle değil aynı zamanda mukozal bütünlüğü yansıtan düşük TFF-3 düzeyleriyle de ilişkili olduğu düşünülmektedir. Bu bulgulara göre, HT'de konstipasyon patofizyolojisinde TFF-3 düzeyinin rol oynayabileceği söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Hashimoto tiroiditi, konstipasyon, Trefoil faktör ailesi-3