Yoğun bakım ünitesinde yatan yaşlı hastalarda tıme to stop kriterleri ile uygunsuz ilaç kullanımının değerlendirilmesi ve klinik sonuçlar ile ilişkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED KÜRŞAD MAVUŞ
Danışman: Muhammet Cemal KIZILARSLANOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) yatan yaşlı hastalara, yatışının ilk günü verilen ilaç tedavilerinin, Time to Stop kriterlerine uygunluğunun ve uygunsuz ilaç kullanımının klinik sonuçlarla ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, İç Hastalıkları YBÜ'de 01.01.2019-01.01.2020 tarihleri arasında yatan yaşlı hastalar dahil edildi. Hastaların genel demografik özelliklerinin yanı sıra kronik hastalıkları, kullandığı ilaçlar, hastaneye ve YBÜ'ye yatış tarihleri, yatış nedenleri, YBÜ'ye yatışında düzenlenen ilaç tedavileri ve verilen ilaç sayısı, hastanedeki ve YBÜ'deki son durumları ve tarihleri kaydedildi. Verilen tedaviler TIME to STOP kriterlerine göre irdelendi ve tespit edilen uygunsuz ilaç kullanımı kriterleri kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya alınan 218 hastanın [%50,9'u kadın, yaş ortancası 79 yıl (60-100)] %18,3'ünde 4-10 adet arasında ilaç, %75,7'sinde 10'dan fazla ilaç kullanımı olduğu görüldü. En sık eşlik eden kronik hastalık %51,8 ile hipertansiyon idi. YBÜ'ye yatış nedenleri arasında ilk sırada %32,1 ile gastrointestinal nedenler yer almaktaydı. TIME to STOP kriterlerine göre, hastaların %47,2'sinde en az bir uygunsuz ilaç kullanımı olduğu tespit edildi. Çoklu ilaç kullanımının (≥10 ilaç kullanımı) uygunsuz ilaç kullanım riskini arttırdığı görüldü (OR: 2,751; %95 GA: 1,301-5,816; p=0,007). Uygunsuz ilaç kullanımı olan hastalarda hastanede yatış süresinin ve YBÜ'ye yatışının ilk günü verilen ilaç sayısının uygunsuz ilaç kullanımı olmayanlara göre daha fazla olduğu tespit edildi (sırasıyla; 13 gün'e karşın 8 gün, p=0,002 ve 7 adet ilaca karşın 6 adet ilaç, p<0,001). Sonuç: YBÜ'de yatan yaşlı hastaların çoğunluğunda polifarmasi ve uygunsuz ilaç kullanımı olduğu ve uygunsuz ilaç kullanımının hastanede yatış süresi ile ilişkili olabileceği gösterilmiştir. Anahtar kelimeler: yaşlılık, polifarmasi, TIME to STOP kriterleri, akılcı ilaç kullanımı, uygunsuz ilaç kullanımı