Acil servise üst GİS kanaması nedeniyle başvuran hastalarda rockall skoru ile perfüzyon indeksi, şok indeksi ve laktat düzeyinin prognozla ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAŞAK TOPTAŞ
Danışman: Müge GÜLEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada ÜGİS kanaması ile acil servise başvuran hastalarda yararlılığı kanıtlanmış Rockall skoru ile perfüzyon indeksi, şok indeksi ve venöz kan laktat düzeyinin transfüzyon ihtiyacını ve prognozu öngörme gücünün karşılaştırılması amaçlandı. Materyal ve Metod: Bu çalışmaya 01.06.2018 ve 01.06.2019 tarihleri arasında Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil servisine başvuran ve üst gastrointestinal sistem kanaması tanısı alan 18 yaş üstü hastalar dâhil edildi. Hastaların yaş, cinsiyet, ek hastalık, kullandığı ilaçlar gibi klinik ve demografik verilerle nabız, kan basıncı, başvuru şikâyeti, kreatinin, hemoglobin değerleri kaydedildi. Her hasta için Pre-endoskopik Rockall skoru, Full Rockall skoru, perfüzyon indeksi, şok indeksi ve venöz laktat değerleri hesaplandı. Hastaların kan transfüzyonu ihtiyacı, yeniden kanama ve sağ kalım durumu değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamıza 219 hasta dâhil edildi. Hastaların 153'ü (%69,9) erkek, 66'sı (%30,1) kadındı. Hastaların yaş ortalaması 64,14 yıl (min 22 yıl- max 95 yıl) idi. Hastaların 174 (%80)'üne eritrosit süspansiyonu transfüzyonu yapıldı. Hastaların 185 (%84,5)'i taburcu olurken, 34 (%15,5)'i eksitus oldu. 5 parametrenin de transfüzyon ihtiyacını ve mortaliteyi tahmin etme yeteneğinin ROC analizine göre istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi. Transfüzyon ihtiyacını en yüksek öngörme gücünün perfüzyon indeksinde (AUC: 0,772, %95 GA 0,705-0,838, p=<0,001) olduğu tespit edildi. Mortaliteyi en yüksek öngörme gücünün de perfüzyon indeksinde (AUC: 0,743, %95 GA 0,649-0,837, p=<0,001) olduğu tespit edildi. Taburcu olan hastaların ortalama yatış gün sayısı 5,27±3,8 iken, eksitus oan hastaların ki 10,4±9,5 idi. Hastaların %15,1'inde yeniden kanama görüldü. Yeniden kanama görülen hastaların %36,4'ü taburcu olurken %63,6'sı eksitus oldu. Hastaların %4,1'inin ÜGİS kanama nedeni ile cerrahi tedavi ihtiyacı oldu. Cerrahi olan hastaların %55,6'sı taburcu olurken %44,4'ü eksitus oldu. Sonuç: ÜGİS kanaması ile acil servise başvuran bir hastanın ilk başvuru anında bakılan perfüzyon indeksi hastanın transfüzyon ihtiyacını tahmin etmede ve mortalitesini ön görmede yardımcıdır. Yararları kanıtlamış risk skorlarının perfüzyon indeksi ile kombinasyonlarının yapıldığı prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır