İntörn doktorların obezite konusundaki farkındalıklarının, obezite ön yargılarına etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA TEZCAN DOĞRU
Danışman: Hülya PARILDAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Obezite, gelişen dünyanın en önemli sağlık sorunlarından biridir. Farkındalık durumu; mevcut algılara ve deneyimlere anlık olarak, yargılayıcı ve reaktif olmayan bir şekilde, tam anlamıyla dikkat çekmeyi sağlayan kararlı psikolojik ve bilişsel beceriler olarak tanımlanabilir. Bir birey veya topluma karşı hatalı ya da eksik bir yargı sonucunda oluşan olumsuz tutum ise ön yargı olarak tanımlanmaktadır. Sağlıkla ilgili hizmetler, obezite ön yargısının en sık ve en yoğun biçimde karşılaşıldığı ortamlardandır. Bu çalışmada; İzmir'deki intörn doktorların obezite konusundaki farkındalıklarının, obezite ön yargılarına etkisinin araştırılması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı nitelikteki araştırmanın evrenini; İzmir'deki tıp fakültelerinde 2021-2022 eğitim-öğretim yılında intörn doktor olarak görev yapan, tıp fakültesi 6. sınıf öğrencileri arasından basit tabakalı örnekleme yoluyla seçilen 271 katılımcı ile oluşturmuştur. Çalışmaya katılmayı kabul eden kişilere elektronik posta veya mobil telefon ile anket formu iletilmiştir. Anketin ilk kısmı sosyodemografik özellikler ile ilgili soruları, ikinci kısmı boy, kilo gibi fiziksel soruların yanında obeziteye karşı bakış açısını ölçen öznel soruları, üçüncü kısmı Obezite Farkındalık Ölçeği (OFÖ)'ni, dördüncü kısmı GAMS-27 Obezite Ön Yargı Ölçeği (OÖÖ)'ni içermektedir. Elde edilen veriler SPSS (SPSS Inc, Chicago IL). Version 24 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Tüm istatistiksel analizler %95 güven aralığında değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan 271 intörn doktorun yaş ortalamaları 24,4±1,7 (min-max: 22-33, medyan: 24) yıl olup çalışma grubunun %53,9'u kadındır. Çalışmaya katılan intörn doktorların obezite prevalansı %7 olarak saptanmıştır. 'Obezitesi olan bireylere karşı ön yargılı olduğunuzu düşünüyor musunuz?' sorusu ile VKİ değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p=0,009). Çalışma grubunun OFÖ toplam obezite farkındalığı ortalama puanı 58,1±7,5'tir. Çalışma grubunun OÖÖ toplam puan ortalaması 84,3±9,7'dir. OÖÖ'ye göre 'ön yargısız' olanların OFÖ'de düşük puanlar aldığı görülmüştür (p<0,001). Başka bir deyişle obezite farkındalığı yüksek olanların obeziteye ve obezitesi olan bireylere karşı ön yargı düzeyi düşük saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamızda obezite farkındalığı ile obezite ön yargısı arasında anlamlı ilişki bulunmuş olup obezite farkındalığı yüksek olanların obeziteye ve obezitesi olan bireylere karşı ön yargı düzeyi düşük bulunmuştur. Bu çalışmada da görüldüğü gibi obezite konusundaki farkındalık arttırılırsa ön yargılar da azalacaktır. Hekimlere yönelik obezite ile ilgili eğitimlere lisans derslerinde yeterli yer verilmesinin yanı sıra, mesleki gelişim açısından hizmet içi eğitimler planlanması, bu alandaki konferans ve kongrelerin yaygınlaştırılmasının faydalı olacağı düşülmektedir. Anahtar Sözcükler: Obezite, Farkındalık, Obezite ön yargısı, İntörn doktor.