Çoklu ilaç dirençli tüberküloz vakası ile temaslı çocuk hastaların profilaksi tedavisi izlemi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMİNE SARIBAŞ

Danışman: Nevin HATİPOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş: Tüberküloz dünya genelinde yüksek morbidite ve mortaliteye yol açan önemli bir enfeksiyon hastalığıdır. Çocukluk çağında tanısal güçlükler ve hızlı progresyon riski nedeniyle dikkatli değerlendirme gerektirir. Son yıllarda çoklu ilaç dirençli tüberküloz (ÇİD-TB) ve rifampisin dirençli tüberküloz olgularındaki artış tüberküloz kontrol programlarını ciddi şekilde zorlamaktadır. Güncel Dünya Sağlık Örgütü önerileri doğrultusunda ÇİD-TB temaslı yüksek riskli çocuklarda florokinolon temelli profilaksi rejimlerinin uygulanması önem kazanmaktadır. Amaç: Bu çalışma T.C. S.B.Ü. Bakırköy Dr. Sadi Konuk E.A.H. Çocuk Enfeksiyon Polikliniğine başvuran ÇİD-TB vakası ile temas eden çocuklarda uygulanan profilaksi tedavisinin etkinliğini değerlendirmektedir. Temaslı çocukların demografik ve klinik özellikleri, izlem süreçleri ve profilaksi sonrası enfeksiyon veya hastalık gelişimi analiz edilecektir. Temaslı çocuklara uygulanan profilaksi tedavilerinin ve karşılaşılan olası yan etkiler incelenerek mevcut tedavi kılavuzlarının güçlendirilmesine katkı sağlamak hedeflenmiştir. Gereç ve yöntem: Bu çalışmada hastanemiz Çocuk Enfeksiyon Polikliniği'nde 2018 –2025 tarihleri arasında çoklu ilaç dirençli tüberküloz vakası ile temas nedeni ile değerlendirilen hastalar kohort grubu (n=33) olarak belirlendi. Hastaların başvuru bilgileri, aşı ve temas öyküleri, tüberkülin deri testi sonuçları, laboratuvar değerleri, takiplerde başlanan profilaksi tedavisi, gelişen yan etkiler, tedavi uyumu, kontrol akciğer grafileri, laboratuvar değişiklikleri, yatış öyküleri ve hastalık gelişimi retrospektif olarak incelenmiştir. Bulgular: Bu çalışmada ÇİD-TB temaslı 33 çocuğun incelendiği kohortta, çocukların çoğunun asemptomatik olduğu, görüntüleme ve laboratuvar sonuçlarının büyük oranda normal olduğu ve %57,6'sının profilaksi aldığı görülmüştür. Profilaksi tedavisi iyi tolere edilmiş, yan etkiler minimal düzeyde gözlenmiştir. İzlemde hiçbir çocukta X tüberküloz hastalığı gelişmemesi, özellikle yüksek riskli temaslı çocuklarda uygulanan profilaksinin koruyucu etkisini güçlü biçimde desteklemektedir. Sonuç: Bu çalışma ÇİD-TB temaslı çocuklarda erken değerlendirme, düzenli izlem ve uygun profilaksinin hastalık gelişimini önlemede kritik rol oynadığını ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Tüberküloz, Çoklu İlaç Dirençli Tüberküloz, Tüberküloz profilaksisi, Florokinolon profilaksisi