İstanbul örneğinde normal grup, hafif kognitif bozukluk ve alzheimer demansında addenbrooke kognitif değerlendirme bataryası – III ile bir değerlendirme

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KLİNİK PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SANEM SULTAN YÖRÜK ÖNER

Danışman: Aynur FEYZİOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı Addenbrooke Kognitif Değerlendirme Bataryası – III (ACE-III)'ün Türkçe formunun oluşturulması ile geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya örneklemin %37'sini oluşturan Hafif Kognitif Bozukluk (N=42; 21 kadın, 21 erkek) ve %28'ini oluşturan erken evre Alzheimer Demansı (N=32; 15 kadın, 17 erkek) olmak üzere iki klinik örneklem ve klinik örneklem ile cinsiyet, yaş ve eğitim değişkenleri açısından denk olan, örneklemin %35'ini oluşturan bir normal örneklem (N=40; 19 kadın, 21 erkek) dahil edilmiştir. Çalışma 50-80 yaş arasındaki 114 katılımcı üzerinden yürütülmüştür. Öncelikle ölçeğin Türkçe çeviri çalışmaları yapılmıştır. Araştırma aşamasında grup ataması için Klinik Demans Derecelendirme Ölçeği, içleme kriterlerine uygunluk için Beck Anksiyete Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği, korelasyon karşılaştırması için Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MoCA) ve ACE-III uygulanmıştır. Analiz bölümünde geçerlik çalışması amacıyla gruplararası farklıların incelenmesi için tek yönlü ANOVA analizi, bağımsız örneklem T-Testi uygulanmıştır. Ayrıca ölçek toplam puan ve alt boyutlarının birbiriyle olan korelasyonu Pearson Korelasyon Katsayısı ile incelenmiştir. Güvenirlik çalışması için paralel ölçeklerin incelemesi Pearson Korelasyon Katsayısı ile yapılmış ve Cronbach Alfa güvenirliği yöntemi uygulanmıştır. ACE-III testinin örneklem grupları için kesme puanlarını belirlemek üzere ROC analizi yürütülmüştür. Bulgular: Yapılan analizler sonucunda ölçeğin erken evre AD grubunu normal grup ve HKB grubundan güçlü bir şekilde ayırabildiği saptanmıştır. ACE-III'ün toplam puan ve alt puanları arasında çok anlamlı korelatif bir ilişki olmasının yanında kendisine paralel olan ölçekle bakılan korelasyon analizlerinde hem toplam puanlar hem de alt boyutlar açısından güçlü bir korelasyona sahip oldukları görülmüştür. Sonuç: Bulgular, ACE-III'ün klinisyene erken evre AD'yi normal gruptan ve demans öncesi süreç olan Hafif Kognitif Bozukluktan ayırt etmede yardımcı olabilecek bir kognitif tarama testi olduğunu göstermektedir.