Pediatrik Katatoni Derecelendirme Ölçeği'nin çocuk ve ergen popülasyonunda psikometrik analizi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE CESUR GELMİŞ
Danışman: Gül KARAÇETİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Katatoni; motor, bilişsel, affektif ve otonomik belirtilerle seyreden bir nöropsikiyatrik sendromdur. Bush-Francis Katatoni Derecelendirme Ölçeği (BFCRS) katatoni değerlendirmesinde en sık kullanılan ölçektir. 2006 yılında David Cohen BCFRS'yi modifiye ederek, çocuk ve ergenlerde katatoninin değerlendirilmesi için Pediatrik Katatoni Derecelendirme Ölçeği (PKDÖ)'ni geliştirmiştir. 2016 yılında geçerlilik güvenilirlik analizleri yapılan PKDÖ'nün, Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği bulunmamaktadır. Çalışmamızda PKDÖ'nün Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılarak klinik kullanıma kazandırılmasını amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamıza Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi kliniğinde takipli 54 Şizofreni ve Psikoz Spektrum Bozuklukları, 46 Psikotik Özelliklerin Eşlik Ettiği Bipolar Bozukluk, 30 Otizm Spektrum Bozukluğu, 40 Diğer Psikiyatrik Bozukluklar olmak üzere toplam 170 olgu ve 30 sağlıklı kontrol grubu dahil edilmiştir. Katılımcıların genel bilgileri sosyodemografik veri formuyla alındıktan sonra psikiyatrik değerlendirilmeleri; Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi - Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli (ÇDŞG-ŞY), Pozitif ve Negatif Semptom Ölçeği (PANSS), Simpson Angus Ölçeği (SAS), PKDÖ ve DSM-5 Katatoni Tanı Kriterleri (KTK) kullanılarak yapılmıştır. BULGULAR: Çalışmamızda örneklemin yaş ortalaması 15.41±1.79 olup gruplar arası yaş ve cinsiyet dağılımı açısından istatistiksel olarak farklılık saptanmamıştır. Çalışmamızda PKDÖ puanı Şizofreni ve Psikotik Spektrum Bozuklukları ile Otizm Spektrum Bozukluğu grubunda diğer olgu gruplarına göre yüksek saptanmıştır. PKDÖ ile PANSS, SAS ölçekleri ve DSM-5'e göre KTK belirti sayısı arasında pozitif yönde korelasyon saptanmıştır. PKDÖ Türkçe uyarlaması için Cronbach's alfa güvenilirlik katsayısı 0.824 olarak saptanmıştır. PKDÖ'nün açıklayıcı faktör analizi 5 faktörlü bir yapıyı desteklemektedir. Yapılan ROC eğrisi analizine göre PKDÖ için kesim değeri 6.5 olup duyarlılık %96.0 ve özgüllük %92.0 olarak saptanmıştır. SONUÇ: Pediatrik Katatoni Derecelendirme Ölçeği (PKDÖ) Türkçe uyarlaması çocuk ve ergenlerde katatoni değerlendirmesi için kullanıma uygun geçerlilik ve güvenilirlikte tek Türkçe ölçek olmuştur. Çalışmamızın ülkemizde çocuk ve ergenlerde katatoni tanı ve tedavi sürecine önemli katkı sağlayacağı, klinik uygulama ve araştırmalarda örnek olacağı düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Geçerlilik, Güvenilirlik, Katatoni, Pediatrik Katatoni Derecelendirme Ölçeği (PKDÖ)