Tip 2 diyabetes mellituslu hastalarda ailevi hiperlipidemi sıklığı ve dislipidemi tedavisinin kılavuzlara uygunluğu
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YELİN KOÇAK
Danışman: Hayriye Esra ATAOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ VE AMAÇ: Hiperlipidemi, plazma lipoprotein düzeylerinin, ırka, yaşa ve cinsiyete göre belirlenmiş sınır değerlerini aşması sonucu ortaya çıkan klinik tablodur. Hiperlipideminin önemi, yol açtığı klinik tablolara bağlı ciddi morbidite ve mortaliteye neden olmasıdır. Özellikle ailevi hiperlipidemiler ağır klinik tablolara yol açabilmesi nedeniyle etyolojik değerlendirmede her zaman göz önünde bulundurulmalıdır. Çağımızın pandemisi haline gelmiş diyabetes mellitus ise bozulmuş kan glukozu ve insülin direnci nedeniyle "diyabetik dislipidemi" olarak adlandırılan klinik tablolara yol açmaktadır. Tüm bu klinik tablolarda erken ve etkin tedavi ile morbidite ve mortalite oranlarında düşüş sağlanabilmektedir. Bu nedenle biz de hastanemizde diyabet polikliniğinde takipli tip 2 diyabetes mellituslu hastalarımızı ailevi hiperlipidemi sıklığı açısından taramayı ve tüm hastalarımızın dislipidemi tedavilerinin kılavuzlara uygunluğunu değerlendirmeyi amaçladık. MATERYAL METOD: Çalışmamıza hastanemiz diyabet polikliniğinde takipli olan tip 2 diyabetes mellituslu 255 hastayı aldık ve hastalarımızı Dutch hiperlipidemi skorlamasına göre değerlendirdik. Bu amaçta hastalarımızın özgeçmişini, soygeçmişini, fizik muayene bulgularını ve laboratuvar değerlerini değerlendirmeye aldık. Hastalarımızı olası olmayan ailevi hiperlipidemi, olası ailevi hiperlipidemi, muhtemel ailevi hiperlipidemi ve kesin ailevi hiperlipidemi olmak üzere sınıflara ayırdık. Mevcut hiperlipidemi tanı ve tedavilerini sorgulayarak güncel kılavuzlar eşliğinde tüm bu gruplarda tedavilerin kılavuzlara uygunluğunu değerlendirdik. BULGULAR: Hastalarımız Dutch ailevi hiperlipidemi skorlamasına göre değerlendirildi. 255 hastanın 166'sı (% 65,1) olası olmayan ailevi hiperlipidemi, 66'sı (%25,9) olası ailevi hiperlipidemi, 17'si (%6,7) muhtemel ailevi hiperkolesterolemi ve 6'sı (%2,4) kesin ailevi hiperkolesterolemi olarak değerlendirildi. Tüm hastaları değerlendirmeye aldığımızda hiperlipidemi tedavisi alan hasta sayımızı 139 kişi (%54,5) olarak saptadık. Tüm hastalarımızı hedef LDL kolesterol değerlerine ulaşma açısından değerlendirdiğimizde hedef LDL kolesterol düzeyine ulaşan hasta sayısını 13 kişi (%5,3) olarak tespit ettik. Hiperlipidemi tedavisi alan gruba baktığımızda ise sadece 7 hastada (%5) hedefe ulaşılmış olduğunu saptadık. SONUÇ: Tüm toplumu kapsayan klinik çalışmalar doğrultusunda 1/200 ila 1/250 sıklıkla görülen heterozigot ailevi hiperlipidemi, tarafımızca yapılan araştırmada tip 2 diyabetik hastalarda %2,4 oranla daha yüksek sıklıkta saptanmıştır. Hastalarımızın hiperlipidemi tedavilerinin son derece yetersiz olduğu ve çok yüksek oranda hedef LDL kolesterol düzeylerine ulaşılamadığı görülmüştür. Dünya çapında yapılan araştırmalarda da hiperlipidemi tedavilerinin yeterli düzeyde yapılamadığı ortaya konulmuştur. Bu sonuçlar doğrultusunda hiperlipidemi tedavilerine daha özen gösterilmesi, hastaların dislipidemiye yönelik tedavileri yeterince almamasının kaynaklarına yönelik araştırmalar yapılması gerektiği ortaya çıkmaktadır. ANAHTAR KELİMELER: Ailevi hiperlipidemi, tip 2 diyabetes mellitus, dislipidemi tedavisi, Dutch hiperlipidemi sınıflaması