Tekli inek sütü alerjisi ve inek sütü protein alerjisi ile birlikte çoklu besin alerjisi olan olguların klinik ve laboratuvar farklılıkları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DR. SAMİ ULUS KADIN DOĞUM ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ÇOCUK ALERJİ VE İMMÜNOLOJİ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SONGÜL SÖNMEZ
Danışman: Serap ÖZMEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: İnek sütü protein alerjisi (İSPA), çocukluk çağı besin alerjileri içinde en sık görülen alerjilerden biri olup sıklığı yıllar içinde artış göstermektedir. Bu çalışmada tekli İSPA ile İSPA'yla birlikte çoklu besin duyarlılığı (Çoklu İSPA) olan çocukların demografik, klinik ve laboratuvar özellikleri ile İSPA tolerans gelişimi açısından karşılaştırmak amaçlandı. Gereç ve Yöntem: İnek sütü deri prik testi pozitifliği/inek sütü/kazein spesifik IgE değeri ≥0,35 kU/L olup süt ile pozitif besin provokasyon testi ve/veya inek sütü eliminasyonundan fayda görmesiyle İSPA tanısı alan tüm çocukların ilgili verileri elektronik tıbbi kayıtlardan elde edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 65'i erkek 200 çocuğun süt/süt ürünü ile ilk reaksiyon görülme yaşı 3,73±2,54 aydı. Hastaların %37'si Tekli İSPA iken, %63'ü Çoklu İSPA idi. En sık duyarlanılan besinler yumurta sarısı, yumurta beyazı ve ağaç yemişleri/yer fıstığı ile sırasıyla %83,14, %82,2 ve %20 oranlarında klinik reaksiyonlar gözlendi. Tekli İSPA'lıların yaşı (4,30±3,14 ay), Çoklu İSPA'sı olanlara göre (3,40±2,06) göre daha büyük bulundu (p=0,029). Süt/süt ürünü tüketimi ile atopik egzema alevlenmesi, Çoklu İSPA grubunda, Tekli İSPA grubuna göre daha fazlaydı. (p=0,001). Çoklu İSPA grubunda en yüksek süt sIgE ve en yüksek kazein sIgE düzeyleri, tekli İSPA grubuna göre yüksek saptandı (sırasıyla; p=0,003, p=0,010). Tekli ve Çoklu İSPA'lı olguların süt/süt ürünü toleransları arasında herhangi bir farklılık saptanmadı (p>0,05). İSPA'lı olgularımızın izleminde %84,9'unda düzelme/tolerans gözlendi. İSPA'lı olguların %79,8'inde ikinci yıl sonunda tolerans gözlendi. İSPA düzelen grupta sütle atopik egzema alevlenmesi oranı, İSPA persiste eden gruba göre daha fazla bulundu (p<0,001). Yoğurt provokasyonu yapılan olguların provokasyon sonucunun pozitif olma oranı İSPA persiste eden grupta anlamlı yüksek olduğu saptandı (p<0,001). İSPA persiste eden grupta en yüksek süt sIgE düzeyi, 'İSPA düzelen grup'a göre yüksek bulundu (p=0,017). Sonuç: İSPA'da çoklu besin duyarlanmasının nihai süt toleransı olup olmamasına etkisi olmadığı gösterildi. Yoğurt provokasyonunun pozitif olması, inek sütüne tolerans gelişimi ile negatif ilişkili bulundu. Olgularımızın izleminde 2. yıl sonunda çoğunda tolerans gelişmesi İSPA prognozunun iyi olduğunu gösterdi. Anahtar kelimeler: İnek sütü protein alerjisi, çoklu besin duyarlanması, IgE, süt toleransı, persistans, provokasyon testi