Hidradenitis süpürativa tanılı hastalarda serum amiloid A düzeylerinin ve inflamatuar parametrelerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SULTAN ABDÜLHAMİD HAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF NUR KEKLİKOĞLU
Danışman: Burçe CAN KURU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Hidradenitis süpürativa, kıl folikülünün tekrarlayan inflamasyonu sonucu püstül, nodül, abse ve fistül gelişimi ile karakterize, kronik bir deri hastalığıdır. Patogenezde doğal ve kazanılmış immün sistemin tetiklenmesi ile salınan interlökin-1 beta (IL-1ß) ve tümör nekroz faktör-alfa benzeri proinflamatuar sitokinler yer almaktadır. Serum amiloid A (SAA) ve C reaktif protein (CRP) düzeyleri, IL-1ß yolu aktivitesiyle ilişki göstermektedir. Çalışmamızın amacı serum amiloid A, C reaktif protein, eritrosit sedimentasyon hızı (ESH), serum immün inflamasyon indeksi (Sİİ) ve pan immün inflamasyon değeri (PİV) hasta serumundan alınan örneklerle incelenmesi, sağlıklı kişiler ile kıyaslanması ve hastalık şiddeti, komorbiditeler ile ilişkisinin tespit edilmesidir. GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışmaya Mart 2023- Nisan 2024 tarihleri arasında SBÜ Sultan 2. Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi Deri ve Zührevi Hastalıkları polikliniğine başvuran, hidradenitis süpürativa tanısı almış, 18 yaşından büyük 54 hasta ve hastalar ile yaş ve cinsiyet açısından uyumlu olan 38 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Hastalar muayene edilerek Sartorius skoru hesaplandı. Hekimin Global Değerlendirmesi Skalası ve Hurley evrelemesine uygun şekilde evrelendi. Hasta ve sağlıklı gönüllülerden venöz kan alınarak serum amiloid A, C reaktif protein, eritrosit sedimentasyon hızı, hemogram değerleri ölçüldü. Katılımcıların açlık kan şekeri ve lipid profili not edildi. SAA düzeyleri Enzyme-Linked Immunosorbent Assay (ELISA) yöntemi kullanılarak ölçüldü. BULGULAR: Hasta grubunda kilo ve vücut kitle indeksi (VKİ) değerleri kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı olarak daha yüksekti. Hastalarda SAA, CRP, ESH, Sİİ ve PİV değerleri kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek bulundu. CRP, ESH, lenfosit ve monosit değerleri Hurley evrelemesine göre gruplar arasında istatistiksel anlamlı fark göstermekteydi. SAA, Sİİ ve PİV değerleri ile Hurley evrelemesi arasında istatistiksel anlamlı ilişki gözlenmedi. CRP ve SAA değerleri ile Sartorius skoru arasında istatistiksel anlamlı pozitif korelasyon izlendi. Sİİ ve PİV değerleri ile Sartorius skoru arasında anlamlı korelasyon izlenmedi. Açlık glukozu ve trigliserid değeri hasta grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı olarak daha yüksekti. HDL, kontrol grubunda hasta grubuna göre istatistiksel anlamlı olarak daha yüksekti. Açlık glukozu, HDL, LDL, total kolesterol ve trigliserid değerleri Hurley evrelemesine göre gruplar arasında istatistiksel anlamlı fark göstermemekteydi. SONUÇ: HS hastalığında görülen kronik inflamasyon ile uyumlu şekilde hastalarda CRP, ESH, SAA, nötrofil, lenfosit, monosit, platelet, Sİİ ve PİV değerleri sağlıklı kişilere göre yüksek bulunmuştur. HS hastalarında görülen yüksek SAA seviyeleri olası amiloidoz gelişim riski açısından dikkat çekicidir. CRP, ESH ve SAA değerlerinin hastalık şiddeti ile korelasyon gösterebilen ve takiplerde kullanılabilecek belirteçler olduğu gösterilmiştir. Sİİ ve PİV değerlerinin hastalık şiddetinin takip edilmesinde tek başına yeterli olmadığı sonucuna varılmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Amiloidoz, c-reaktif protein, hidradenitis süpürativa, serum amiloid A