Antalya Eğitim Araştırma Hastanesı Acil Servisi'ne başvuran kuduz şüpheli hayvan temaslı hastaların değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET AKİF KARADAŞ
Danışman: Fevzi YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kuduz tüm dünyada yaygın bir enfeksiyon hastalığıdır. Özellikle geri kalmış ve gelişmekte olan ülkelerde önemli mortalite nedenlerinden biridir. Dünyada 3.3 milyardan fazla insan kuduz açısından riskli bölgede yaşamaktadır. Dünyada kuduz nedenli insan ölümleri tahmini yıllık 26,400-61,000 arasındadır. Ülkemizde de yaklaşık yılda 180.000 kuduz riskli hayvan teması bildirimi yapılmakta olup yılda ortalama 1-2 kuduz vakası görülmektedir. Kuduz Afrika ve Asya'da çoğu vaka öncelikle köpeklerden kaynaklanırken, Amerika da ise yarasa temasından kaynaklanmaktadır. Avrupa ülkelerinde yabani hayvan kuduzu toplam kuduz olaylarının % 12'si iken ülkemizde bu oran % 1.6 dolaylarındadır. Türkiye kuduzunun % 98.4'ü evcil hayvan kuduzudur. Hastalık iki ana formda görülür: Olguların %80'inde görülen, ajitasyon atakları ve sıklıkla hidrofobi ve aerofobi ile karakterize ensefalitik (şiddetli) form ve gevşek kas güçsüzlüğü ile karakterize paralitik (sessiz) form. Etkili bir tedavisi yoktur. Bir kere klinik olarak kuduz semptomları gelişirse ölüm kaçınılmazdır. Bu yüzden, uygun yara bakımının yanında derhal başlanan potent hücre kültürü veya saflaştırılmış embriyonlu yumurta aşısı ve kuduz immünglobulini ile profilaksi önem kazanmaktadır. Bu çalışmada,ülkemiz için önemli bir halk sağlığı sorunu olan kuduz ve dolayısı ile kuduz şüpheli temas olgularında profilaksisinin önemini belirtmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada acil servise 2016 yılı içerisinde Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne kuduz şüpheli hayvan teması nedeniyle gelen 3455 hastanın demografik özelliği ve temasın şekli, temas eden hayvanın özellikleri, yapılan profilaksi, profilaksinin tamamlanma durumu, retrospektif olarak incelenmiştir. Bu çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 20.0 programı kullanılmıştır. Çalışma verileri değerlendirilirken niteliksel verilerin karşılaştırılmasında Pearson Chi- Square, One samples ve İndepentend samples T testinde yararlanılmıştır. Tanımlayıcı veriler frekans ve % ile ifade edildi p < 0.05 değeri istatiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Toplam 3455 hastanın 1454' ü (%42.1) kadın, 2001' i (%57.9) erkek ve hastaların yaş ortalaması 26,99 ± 19,905 (min 1, max 92 yaş) yaş idi. Yaş dağılım tablosu incelendiğinde bebeklik dönemi (0-2 yaş) 168 hasta ile % 3.9, çocukluk dönemi (3-11 yaş) 867 hasta ile 25.1, ergenlik dönemi (12-18 yaş) 413 hasta ile % 12, gençlik dönemi (19-30 yaş) 663 hasta ile %19.2, yetişkinlik dönemi (31-65 yaş) 1210 hasta ile %35 ve yaşlılık dönemi (65-+ yaş) hasta ile % 3.9 olarak dağılım göstermiştir. 84 (%2.4) hasta profilaksi gerektirmediği için aşı takvimine alınmamıştır. 780 (%22.5) hastaya 2-1-1 şeması, 2059 (%59.5) hastaya 4 doz şeması, 235 (%6.8) hastaya 5 doz aşı şeması uygulanmıştır. 1693 (%49) hastaya immunoglobulin (IG) yapılmıştır. 1848 (%53.4) hastaya tetanoz profilaksisi yapılmıştır. Kuduza karşı bağışıklanma ihtiyacı olup hastaneye başvuru yapan hastaların mevsimsel dağılım tablosu incelendiğinde, kış mevsimde %19.4 ile 671 hasta, sonbahar mevsiminde % 25.4 ile 878 hasta, ilkbahar mevsiminde %25.5 ile 880 hasta, yaz mevsiminde ise %29.7 ile 1026 hasta başvuru yapmıştır. Sonuç: Bölgemizde kuduz riskli temas önemli bir halk sağlığı sorunudur. Kuduz şüpheli hayvan teması acil bir durumdur. Kuduz uygun yara bakımı ve uygun profilaksi ile %100 önlenebilir. Anahtar kelimeler: Kuduz; Temas Sonrası Proflaksi; Toplum Sağlığı