İnşaat işçilerinin günlük menülerindeki protein miktarı ve türü ile kas gücü arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE ŞAHİN
Danışman: Nevra KOÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ağır fiziksel işlerde çalışan işçiler için yeterli ve dengeli beslenme, iş gücü verimliliği, iş kazalarının önlenmesi ve sağlık sorunlarının azaltılması açısından kritik bir rol oynar. Uygun beslenme alışkanlıkları, işçilerin enerji seviyelerini ve kas kuvvetlerini korumasına, dayanıklılıklarını artırmasına ve meslek hastalıkları riskini azaltmasına yardımcı olur. Bu nedenle işçilerin beslenme durumunun değerlendirilmesi ve iyileştirilmesi, hem bireysel sağlık hem de iş güvenliği açısından önemlidir. Amaç: Diyetle alınan günlük protein miktarı ve türü kas kuvvetini etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı tüm öğünlerini inşaat firmasının sağladığı yemek hizmeti ile tüketen inşaat işçilerinin günlük aldıkları proteinin miktarının ve türünün kas kuvvetine olan etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Şantiyede konaklayarak tüm öğünlerini şantiyede tüketen 30 – 40 yaş aralığındaki erkek inşaat işçileri ( n=118) çalışmaya dâhil edilmiştir. İnşaat işçilerine genel bilgiler, temel sağlık bilgileri, günlük beslenmeleri ile ilgili sorular içeren bir anket uygulanmış ve antropometrik ölçümleri alınmıştır. Araştırmaya dâhil edilen işçilerin anket bilgileri ve antropometrik ölçümlerinin alınmasını takiben bir ay boyunca her gün ve her öğün yemeklerinin tüketim miktarları görsel işaretleme yöntemiyle belirlenmiş, tüketilen besin miktarları hesaplanmıştır. Bir ay sonunda işçilerden tekrar antropometrik ölçümler alınmış; kas kuvvetleri hesaplanmış ve kayıtlara göre diyetle aldıkları toplam protein miktarı belirlenmiştir. Diyetle alınan hayvansal ve bitkisel protein miktarlarına göre değerlendirme yapılmıştır. Bulgular: İşçilerin bir ay ara ile yapılan antropometrik ölçümleri karşılaştırıldığında; diyetle alınan protein miktarı arttıkça kalça çevresi, vücut yağ yüzdesi anlamlı olarak azalmış; kas yüzdesi, el kavrama gücü anlamlı olarak artmıştır (p<0.05). Günlük alınan protein türüne göre; yüksek hayvansal protein alımı arttıkça üst orta kol çevresi ve triseps deri kıvrım kalınlığı anlamlı olarak azalmıştır (p<0.05). Bitkisel protein alım miktarına bağlı olarak anlamlı bir değişim saptanmamıştır. Sonuç: Ağır fiziksel aktivite gerektiren işlerde çalışan inşaat işçilerinin yeterli ve dengeli beslenmeleri, sağlıklarının korunması; iş kazalarının önlenmesi ve iş verimlerinin artırılması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu araştırmada, diyetle günlük alınan protein miktarı ve türünün kas kuvveti üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Tam zamanlı çalışan inşaat işçilerinin günlük protein gereksinimini sağlamaya yönelik önlemlerin alınması, bireysel sağlık, iş güvenliği ve verimliliği açısından önemli bir faktördür ve kritik bir gereklilik olarak ortaya çıkarmaktadır.