Baş boyun skuamöz hücreli kanserlerinde esktranodal yayılımın preoperatif görüntüleme yöntemleri ile saptanması ve patolojik korelasyonu
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞÇE HANCIOĞLU
Danışman: Yeliz PEKÇEVİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Ekstranodal yayılım (ENY), tümör hücrelerinin metastatik lenf nodu kapsülü dışına uzanımını tanımlar. Baş boyun skuamöz hücreli kanser (BBSHK) tanılı hastalarda ekstranodal yayılım varlığı, tümörün primer orijininden bağımsız olarak, 5 yıllık sağkalım, lokal nüks ve uzak metastaz ile ilişkili kötü prognostik bir faktördür. Günümüzde metastatik lenf nodlarının ENY açısından kesin tanısı ancak boyun diseksiyonu sonrası örneklerin histopatolojik değerlendirilmesi ile mümkün olmaktadır. Epstein Barr virus (EBV) ve Human papilloma virüs (HPV) negatif tümörlerde ameliyat sonrası dönemde ENY varlığının tespiti metastatik lenf nodu boyutundan, sayısından ve lateralitesinden bağımsız olarak nodal evreyi (N) N3b yaparak en üst sınıfa taşır. Görüntüleme yöntemleri ile ENY varlığını öngörebilmek, hastaların prognoz tayininde ve tedavi planmasında etkili rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı BBSHK tanılı hastalarda metastatik lenf nodlarında ektranodal yayılımı tanımaya yardımcı görüntüleme özelliklerini belirlemek ve ekstranodal yayılımı öngörmede farklı deneyimde değerlendiriciler arasındaki uyumu araştırmaktır. GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışmamıza BBSHK tanılı, boyun diseksiyonunda metastatik lenf nodu saptanan, ameliyat öncesi bilgisayarlı tomografi (BT) ve/veya manyetik rezonans görüntüleme (MRG) incelemesi bulunan 53 hasta dahil edilmiştir. Tüm incelemeler çalışmada görüntü değerlendirilmesine katılmayan bir radyolog tarafından gözden geçirilerek patoloji sonuçları ile birlikte metastatik lenf nodlarının sayısı ve seviyesi belirlenmiştir. Baş boyun görüntülemede 10 yıllık, 2 yıllık ve 1 yıllık deneyimli üç radyolog 53 hastaya ait 106 metastatik lenf nodunu nekroz, irregüler kontur, perinodal yağlı dokuda çizgilenme, gross invazyon açısından yeniden değerlendirdi. Değerlendirilen radyolojik özelliklere ek olarak ENY varlığına dair genel kanı radyolog öngörüsü parametresi ile belirtildi. Sensitivite, spesifite, logistik regresyon analizine dayanarak oluşturulan odds oranı (odds ratio) ve değerlendiriciler arası uyum hesaplanmıştır. BULGULAR: 106 metastatik lenf nodundan 31'i yapılan radyolojik değerlendirmede ENY açısından pozitif olarak öngörüldü. Patoloji spesmenleri ile birlikte incelendiğinde 31 lenf nodundan 22'sinde (%20,7) histopatolojik ENY'nin mevcut olduğu saptandı. Metastatik lenf nodunda ENY'yi öngörmede en sensitif görüntüleme özelliği irregüler kontür, en sensitif görüntüleme özelliği gross invazyon olarak bulundu. Belirlenen görüntüleme özellikleri ile metastatik lenf nodlarında ekstranodal yayılımı öngörmede radyolog izlenimi için sensitivite %39.3, spesifite %82 bulundu. Değerlendiriciler arası uyum incelendiğinde gross invazyon parametresi için iyi derecede uyum saptandı. Logistik regresyon analizinde metastatik lenf nodunun en uzun boyutu ve perinodal yağlı dokuda çizgilenme ile histopatolojik ENY varlığı arasında istatistiksel açıdan güçlü bir ilişki saptandı. SONUÇ: Perinodal yağlı dokuda çizgilenme histopatolojik ENY varlığını öngörmede en değerli radyolojik parametredir. Gross invazyon ENY ile ilişkili en spesifik görüntüleme özelliği olmasının yanısıra değerlendiriciler arası uyumun en iyi olduğu parametredir.