Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı ergenlerde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tipi, şiddeti, bağlanma stilleri ve patolojik internet kullanımı örüntüleri etkileşiminin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KLİNİK PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİN PELEK
Danışman: İbrahim ADAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın amacı, DEHB tanılı ergenlerin bağlanma stilleri ile internet kullanım örüntülerini derinlemesine araştırmak ve bunların arasındaki etkileşimleri modern istatistiki yöntemlerle analiz etmektir. DEHB tanılı ergenlerde, internet ve ilişkili bağımlılıklar için bağlanma örüntülerini bir değerlendirme unsuru olarak tartışmak çalışmanın hedefleri arasındadır. Gereç ve Yöntem: Çalışma örneklemini, DEHB tanısıyla klinikte takip edilen 59 ergen oluşturmaktadır. Klinisyen tarafından tanısal değerlendirme için çalışmaya katılan ergenlerle sosyodemografik form doldurulmuştur. Ebeveynlerin "Dikkat Eksikliği ve Yıkıcı Davranış Bozuklukları için DSM-IV'e dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği" ile "Conners Anne-Baba Değerlendirme Ölçeği"ni doldurulmaları sağlanmıştır. Ergenler tarafından ise; "Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği", "İnternet Bağımlılığı Ölçeği", "Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği" "İnternet Oyun Oynama Bozukluğu Ölçeği" ve "Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği" doldurulmuştur. Değişkenlerin arasındaki etkileşimlerin tespiti; Spearman korelasyon analizi, tek yönlü varyans analizi ve regresyon analizleriyle gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Bu çalışmada, DEHB tanılı ergenlerin bağlanma stilleri ve internet kullanım paternleri incelenmiştir. DEHB semptom şiddetinin; internet, akıllı telefon, oyun ve sosyal medya bağımlılıkları ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. DEHB alt tipleri açısından bakıldığında, bileşik tip DEHB ile internet bağımlılığı arasında pozitif bir korelasyon bulunmuştur. DEHB'li ergenlerde güvenli bağlanma stilinin, internet ve ilişkili bağımlılıklar açısından koruyucu niteliği ortaya konmuştur. Kaçınan bağlanma stilinin oyun bağımlılığıyla; kaygılı bağlanma stilinin ise sosyal medya bağımlılığı ile ilişkisi dikkat çekicidir. Sonuç: Bu çalışma, DEHB tanılı ergenlerin, bozukluğun alt tipi, semptom şiddeti ve bağlanma stillerine göre, internet ve ilişkili bağımlılıklar açısından farklılaştığını göstermektedir. Sonuçlar, DEHB teşhis ve tedavi sürecinde, bağımlılık değerlendirmesi özelinde, bağlanma stillerini dikkate almanın faydalı olabileceğine işaret etmektedir.