Aile hekimliği asistanlarının anafilaksi tanısı ve yönetimi hakkındaki bilgi düzeyi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RAHMİ KEREM KALFALI
Danışman: Seçil ARICA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Anafilaksi hızlı başlangıçlı ve ölümcül olabilen ciddi bir alerjik reaksiyondur. Anafilaksi tanısının hızlı konulması ve tedavisinin doğru uygulanması, hastaların ölümcül komplikasyonlardan korunması açısından son derece önemlidir. Çalışma, bunlar göz önünde tutularak aile hekimleri asistanlarının anafilaksi tanısı ve yönetimi hakkındaki bilgi düzeyini saptamak amaçlı planlanmıştır. GEREÇ ve YÖNTEM: Kesitsel-tanımlayıcı tipte bir anket çalışması olan çalışmamız, 20 Nisan 2022 - 20 Mayıs 2022 tarihleri arasında yapılmış olup, İstanbul'da eğitim gören 178 aile hekimliği uzmanlık öğrencisini kapsamaktadır. Toplam 43 sorudan oluşan anketimizde katılımcıların sosyodemografik özellikleri, anafilaksi tanısı ve yönetimi hakkındaki tutum ve davranışları ve bilgi düzeyleri sorgulandı. Çalışmada elde edilen veriler SPSS statistics 21 programında analiz edilmiştir ve p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir. BULGULAR: Çalışmamıza katılan asistan hekimlerin yaş ortalaması 29,82±4,27 ve %39,33'ü erkek idi. Katılımcıların %78,09'u tam zamanlı aile hekimliği asistanıyken daha önceden Aile Sağlığı Merkezinde çalışanların oranı %55,06 idi. Hekimlerin %46,07'si meslek hayatı boyunca anafilaksiyle karşılaştığını bildirdi. Katılımcıların %74,72'si tıp fakültesi eğitimi sırasında anafilaksi konusunda yeterli eğitimi aldığını, %56,74'ü meslek hayatına başladıktan sonra anafilaksi konusunda bilgi düzeyini arttırmaya yönelik çalışmada bulunduğunu belirtti. Olası bir anafilaksi vakasını tanımaya yönelik kendisinin yeterli olduğunu düşünenlerin oranı %47,75 iken, anafilaksi olarak değerlendirdiği bir hastayı yönetme açısından kendini yeterli bulanların oranı %35.39 idi. Katılımcıların %27,53'ü adrenalin oto-enjektör kullanımını tam olarak bildiğini ifade etti. Çalışmaya katılan hekimlerin % 87,64'ü hastalara ilaç reçete etmeden önce alerji veya anafilaksi geçmişlerini sorguladığını belirtti. Hekimlerin bilgi sorularından aldıkları puan ortalaması 21,58±4,32 olarak bulundu. 36 puan üzerinden, 22 ve daha üstü puan alan katılımcıların bilgi düzeyi yeterli kabul edildi ve bu oran %49,44 olarak bulundu. Katılımcılardan mesleki hayatı süresince anafilaksi vakasıyla karşılaşmış olanların toplam bilgi puanları istatistiksel anlamlı düzeyde daha yüksekti (p<0,05). Çalışmaya katılan asistan hekimlerden; mesleki hayatına başladıktan sonra anafilaksi konusunda bilgi düzeyini arttırmaya yönelik çalışmada bulunduğunu ifade edenlerin, kendisini olası bir anafilaksi vakasını tanımaya yönelik yeterli hissedenlerin, anafilaksi olarak değerlendirdiği bir vakayı yönetme açısından kendini yeterli hissedenlerin ve adrenalin oto-enjektör kullanımını tam olarak bildiğini ifade edenlerin bilgi düzeyleri istatiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek saptandı. (p<0,05). SONUÇ: Bu çalışmada, aile hekimliği asistanlarının anafilaksi tanısı ve yönetimi hakkındaki bilgi düzeyinin yetersiz olduğu gözlemlendi. Anafilaksi, hızlı tanı ve doğru tedavi sayesinde ölümcül komplikasyonların önüne geçilebildiği bir tablodur. Her hekimin iyi bilmesi gereken bu konu açısından aile hekimliği asistanlarının güncel bilgilere hakim olması sağlanmalıdır.